Elk feit heeft twee gevolgen

Elk feit heeft twee gevolgen is het beginsel dat elke gebeurtenis in je bedrijf op minstens twee plekken in je boekhouding terechtkomt. Koop je een laptop, dan daalt je banksaldo en krijg je er een bezitting voor terug. Daardoor blijven de twee kanten van je balans altijd even groot. Het is de basis van dubbel boekhouden.
Wat betekent dit beginsel?
Het idee is dat je balans altijd in evenwicht blijft. Een balans heeft twee kanten. Links staan je bezittingen, de activa: geld op de bank, voorraad of een machine. Rechts staat hoe je die bezittingen hebt gefinancierd, de passiva: je eigen vermogen en je schulden. Die twee kanten zijn per definitie even groot. Dat heet ook wel de balansvergelijking.
Verandert er aan de ene kant iets, dan verandert er dus nog iets. Wordt iets aan de linkerkant meer, dan wordt er iets aan de rechterkant meer, of iets anders aan de linkerkant minder. Vaak raakt een feit meer dan twee posten. Een verkoopfactuur met btw raakt er bijvoorbeeld drie: wat de klant je schuldig is, je omzet en de btw die je moet afdragen.
Een eenvoudig voorbeeld
Stel, je koopt voor je onderneming een laptop en betaalt die direct vanaf je zakelijke rekening. Er gebeuren dan twee dingen tegelijk. Het saldo op je bankrekening neemt af. En je krijgt er een bezitting voor terug: de laptop. De ene bezitting wordt minder en de andere meer. Je balans blijft even groot en dus in evenwicht.
Verkoop je iets en stuur je daarvoor een factuur, dan zie je hetzelfde patroon. Je legt de omzet vast én je legt vast dat de klant je nog geld schuldig is. Ook hier heeft het feit twee gevolgen die samen in evenwicht zijn. Hoe dat er in debet en credit uitziet, lees je bij wat is debet en credit.
De vier manieren waarop je balans verandert
Elk feit dat alleen de balans raakt, valt in een van deze vier soorten:
| Soort | Wat er gebeurt | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Activaruil | De ene bezitting omhoog, een andere omlaag | Je betaalt een laptop van je bankrekening |
| Passivaruil | De ene schuld of vermogenspost omhoog, een andere omlaag | De winst van vorig jaar gaat naar de overige reserve |
| Balansverlenging | Een bezitting en een schuld allebei omhoog | Je leent 10.000 euro bij de bank |
| Balansverkorting | Een bezitting en een schuld allebei omlaag | Je betaalt een openstaande rekening van een leverancier |
In alle vier blijven links en rechts even groot.
Waar de winst-en-verliesrekening in past
Naast de balans is er de resultatenrekening, die bij jortt de winst-en-verliesrekening heet. Opbrengsten en kosten werken door in je eigen vermogen op de balans.
Betaal je 100 euro rente aan de bank, dan daalt je bank met 100 euro. Tegelijk staan er 100 euro kosten in je winst-en-verliesrekening. Die kosten verlagen je winst, en daarmee je eigen vermogen. Links gaat er 100 euro af, rechts ook. Een opbrengst werkt precies andersom.
Wat betekent dit voor jou als ondernemer?
Houd je zelf je boekhouding bij, dan helpt dit beginsel je om fouten op te sporen. Loopt je balans niet meer in evenwicht, dan is er ergens een boeking maar half verwerkt. Het beginsel dwingt je om bij elke transactie aan beide kanten te denken: wat komt erbij en wat gaat eraf?
Zo werkt het in jortt
In jortt boek je geen twee kanten. Je kiest bij een bij- of afschrijving een categorie, of de Boekhoudbot doet dat, en jortt verwerkt beide gevolgen direct in je balans en je winst-en-verliesrekening.
- Een factuur staat meteen op twee plekken. Een factuur die je in jortt maakt, staat als omzet geboekt en als vordering bij Onbetaalde facturen klanten op je balans. Koppel je de betaling, dan daalt de vordering en stijgt je bank.
- Een inkoop zonder betaling is een schuld. Boek je kosten die je nog niet hebt betaald, dan staan ze tot die tijd bij Nog te betalen op je balans.
- Geld tussen je eigen rekeningen boekt jortt via Kruisposten. Er verandert dan alleen iets aan de linkerkant: de ene rekening omlaag, de andere omhoog.
- De winst gaat naar je reserve. Bij de jaarafsluiting zet jortt de winst van het afgelopen jaar door naar de overige reserve: een passivaruil.
Met een gekoppelde bankrekening, vanaf jortt ZZP, komt elke boeking voort uit wat er echt op je rekening is gebeurd. Ziet je balans er anders uit dan je verwacht, kijk dan bij Nog te doen. Zolang daar nog bij- en afschrijvingen staan of Kruisposten niet leeg is, is je balans nog niet compleet.
Wat je niet in jortt doet
Debet en credit kies je in jortt niet: je werkt met een plus of een min en een categorie. Een journaalpost in twee kolommen voer je niet in. Een memoriaalboeking heet in jortt een balansboeking: je vult één bedrag in, zo nodig met een min ervoor. Debet en credit zie je wel in de loonjournaalpost.
Samenhang met andere beginselen
Dit beginsel werkt samen met onder andere het toerekeningsbeginsel, dat bepaalt aan welke periode je kosten en omzet toerekent, en met het uitgangspunt dat alles meetbaar in geld moet zijn voordat je het kunt boeken. Wil je meer lezen over de uitgangspunten achter een goede administratie, bekijk dan het overzicht van accounting principes.
Veelgestelde vragen over elk feit heeft twee gevolgen
Heb je een vraag? Wij hebben de antwoorden!
Wat betekent elk feit heeft twee gevolgen?
Elk feit heeft twee gevolgen is het beginsel dat elke gebeurtenis in je bedrijf op minstens twee plekken in je boekhouding terechtkomt. Koop je een laptop, dan daalt je banksaldo en krijg je er een bezitting voor terug. Daardoor blijven de twee kanten van je balans altijd even groot. Het is de basis van dubbel boekhouden.
Wat is een voorbeeld van elk feit heeft twee gevolgen?
Je leent 10.000 euro bij de bank. Je banksaldo stijgt met 10.000 euro en je schulden stijgen met 10.000 euro. Betaal je daarna een rekening van een leverancier, dan daalt je bank en daalt je schuld aan die leverancier. In beide gevallen veranderen twee posten tegelijk en blijft je balans in evenwicht.
Hoe verandert de winst-en-verliesrekening je balans?
Opbrengsten en kosten werken door in je eigen vermogen. Betaal je 100 euro rente aan de bank, dan daalt je bank met 100 euro en staan er 100 euro kosten in je winst-en-verliesrekening. Die kosten verlagen je winst, en daarmee je eigen vermogen. Zo blijven beide kanten van de balans gelijk.
Hoe verwerkt jortt de twee gevolgen van een boeking?
Automatisch. Je kiest bij een bij- of afschrijving een categorie, of de Boekhoudbot doet dat, en jortt verwerkt beide gevolgen in je balans en je winst-en-verliesrekening. Een factuur die je in jortt maakt, staat als omzet geboekt en als vordering op je balans. Koppel je de betaling, dan daalt de vordering en stijgt je bank.
Zie ik in jortt de debet- en creditkant van elke boeking?
Nee. In jortt werk je met een plus of een min en een categorie, niet met debet en credit. Een journaalpost in twee kolommen voer je niet in. Een memoriaalboeking heet in jortt een balansboeking: je vult één bedrag in, zo nodig met een min ervoor. Debet en credit zie je wel in de loonjournaalpost.