Elk feit heeft twee gevolgen

Het beginsel “elk feit heeft twee gevolgen” is een van de fundamenten van het boekhouden. Het komt erop neer dat elke gebeurtenis in je administratie altijd op twee plekken tegelijk wordt vastgelegd. Koop je iets, verkoop je iets of betaal je een rekening, dan verandert er nooit maar één ding: er staat altijd ook iets tegenover. Dit principe wordt ook wel dubbel boekhouden genoemd en zorgt ervoor dat je administratie kloppend en controleerbaar blijft.
Wat betekent dit beginsel?
Het idee is dat je balans altijd in balans moet blijven. Een balans heeft twee kanten: aan de linkerkant staan je bezittingen (wat je hebt, zoals geld op de bank, voorraad of een machine) en aan de rechterkant staat hoe je die bezittingen hebt gefinancierd (je eigen vermogen en je schulden). Die twee kanten zijn per definitie altijd even groot.
Wanneer er aan de ene kant iets verandert, moet er aan de andere kant dus ook iets veranderen. Wordt iets aan de linkerkant meer, dan wordt er ergens iets aan de rechterkant meer of iets anders aan de linkerkant minder. Op die manier blijft het totaal aan beide kanten altijd gelijk. Daarnaast is er een verband tussen de balans en de resultatenrekening (bij jortt heet de resultatenrekening de winst-en-verliesrekening): kosten en omzet uit die rekening werken door in je vermogen op de balans.
Een eenvoudig voorbeeld
Stel, je koopt voor je onderneming een laptop en betaalt die direct vanaf je zakelijke rekening. Er gebeuren dan twee dingen tegelijk. Aan de ene kant neemt het saldo op je bankrekening af. Aan de andere kant krijg je er een bezitting voor terug: de laptop. De ene bezitting (geld) wordt minder en de andere bezitting (de laptop) wordt meer. Per saldo blijft je balans precies even groot en dus in balans.
Verkoop je iets en stuur je daarvoor een factuur, dan zie je hetzelfde patroon. Je legt de omzet vast én je legt vast dat de klant je nog geld schuldig is. Ook hier heeft het feit twee gevolgen die samen in evenwicht zijn.
Wat betekent dit voor jou als ondernemer?
Als je zelf je boekhouding bijhoudt, helpt dit beginsel je om fouten op te sporen. Klopt je administratie niet en loopt je balans niet meer in balans, dan is dat een duidelijk signaal dat er ergens een boeking maar half is verwerkt. Het dwingt je om bij elke transactie na te denken over beide kanten van het verhaal: wat komt erbij en wat gaat eraf?
Wanneer je gaat boekhouden met jortt hoef je je hier in de praktijk geen zorgen over te maken. Iedere boeking wordt automatisch goed in de balans en de winst-en-verliesrekening verwerkt, zodat beide kanten altijd kloppen. Je hoeft de twee gevolgen dus niet handmatig bij te houden, maar het helpt om te begrijpen waarom je rapporten eruitzien zoals ze eruitzien.
Samenhang met andere beginselen
Dit beginsel staat niet op zichzelf. Het werkt samen met onder andere het toerekeningsbeginsel, dat bepaalt aan welke periode je kosten en omzet toerekent, en met het uitgangspunt dat alles meetbaar in geld moet zijn voordat je het kunt boeken. Wil je meer lezen over de uitgangspunten achter een goede administratie, bekijk dan het overzicht van accounting principes.
Veelgestelde vragen over elk feit heeft twee gevolgen
Heb je een vraag? Wij hebben de antwoorden!
Wat betekent het beginsel elk feit heeft twee gevolgen?
Het beginsel elk feit heeft twee gevolgen, ook wel dubbel boekhouden genoemd, betekent dat elke gebeurtenis in je administratie altijd op twee plekken tegelijk wordt vastgelegd. Koop je iets, verkoop je iets of betaal je een rekening, dan verandert er nooit maar een ding: er staat altijd ook iets tegenover. Zo blijft je administratie kloppend en controleerbaar.
Waarom moet mijn balans altijd in balans blijven?
Een balans heeft twee kanten: aan de linkerkant staan je bezittingen, zoals geld op de bank, voorraad of een machine, en aan de rechterkant staat hoe je die bezittingen hebt gefinancierd, namelijk je eigen vermogen en je schulden. Die twee kanten zijn per definitie altijd even groot. Verandert er aan de ene kant iets, dan verandert er aan de andere kant ook iets, zodat het totaal aan beide kanten gelijk blijft.
Wat is het verband tussen de balans en de winst-en-verliesrekening?
Naast de twee kanten van de balans is er een verband tussen de balans en de resultatenrekening, die bij jortt de winst-en-verliesrekening heet. Kosten en omzet uit die rekening werken door in je vermogen op de balans.
Moet ik in jortt zelf de twee gevolgen van een boeking bijhouden?
Nee. Wanneer je boekhoudt met jortt hoef je je hier in de praktijk geen zorgen over te maken. Iedere boeking wordt automatisch goed in de balans en de winst-en-verliesrekening verwerkt, zodat beide kanten altijd kloppen. Het helpt wel om dit beginsel te begrijpen, zodat je snapt waarom je rapporten eruitzien zoals ze eruitzien.
Hoe helpt dit beginsel om fouten in mijn boekhouding te vinden?
Als je zelf je boekhouding bijhoudt, is het een duidelijk signaal als je balans niet meer in balans loopt: dan is ergens een boeking maar half verwerkt. Het beginsel dwingt je om bij elke transactie na te denken over beide kanten van het verhaal, dus over wat erbij komt en wat eraf gaat.