Meetbaar in geld

Het beginsel “meetbaar in geld” is een van de basisregels van de boekhouding. Het zegt iets simpels maar belangrijks: in je boekhouding leg je alleen vast wat je in een geldbedrag kunt uitdrukken. Alleen zaken die je kan uitdrukken in geld komen op de balans of de winst-en-verliesrekening terecht. Heb je iets waar je geen euro­bedrag aan kunt hangen, dan hoort het simpelweg niet in je boeken thuis.

Wat betekent dit beginsel?

Een boekhouding is in de kern een verzameling bedragen: wat je bezit, wat je schuldig bent, wat je verdient en wat je uitgeeft. Om al die zaken bij elkaar op te kunnen tellen, moeten ze in dezelfde eenheid staan, en die eenheid is geld (in Nederland: de euro). Daardoor kun je verschillende posten met elkaar vergelijken en optellen, en ontstaat er een sluitend overzicht.

Het gevolg is dat veel waardevolle dingen buiten je boekhouding blijven. Denk aan:

• de kwaliteit van je personeel (of jezelf)
• je marktaandeel
• je klantenkring
• innovaties en goede ideeën

Hoewel ze voor jou van onschatbare waarde zijn, kun je er geen objectief geldbedrag op plakken. Daarom hebben ze geen plek in de boekhouding en blijven ze dus ook buiten de jaarrekening.

Een eenvoudig voorbeeld

Stel: je hebt na jaren hard werken een trouwe klantenkring opgebouwd en een sterke naam in jouw branche. Dat is goud waard voor je onderneming, maar je zet het niet als bezit op je balans. Er is namelijk geen vaste prijs aan te koppelen.

Koop je daarentegen een laptop voor je bedrijf, dan is dat wél meetbaar in geld: de factuur vermeldt een concreet bedrag. Die laptop komt op je balans en je schrijft de waarde over een aantal jaren af. Hetzelfde geldt voor je omzet: zodra je een factuur verstuurt, leg je dat bedrag vast in je winst-en-verliesrekening. Het verschil zit hem dus niet in hoe belangrijk iets is, maar of er een meetbaar geldbedrag aan vastzit.

Wat betekent dit voor jou als ondernemer?

In de praktijk hoef je hier zelf weinig voor te doen, maar het helpt om te begrijpen waarom je boekhouding eruitziet zoals hij eruitziet. Je legt bonnen, facturen en betalingen vast met de bijbehorende bedragen, en daaruit rolt automatisch je overzicht. Boek je in jortt je omzet bij het versturen van een factuur en je kosten op basis van inkoopfacturen, dan pas je dit beginsel eigenlijk al toe zonder erbij na te denken.

Wat je niet terugvindt in de cijfers, is de “zachte” waarde van je bedrijf: je reputatie, je netwerk en je vakkennis. Goed om te weten als je ooit naar je jaarrekening kijkt en denkt dat die niet de volledige waarde van je onderneming weergeeft. Dat klopt: de boekhouding toont alleen het deel dat je in geld kunt meten.

Samenhang met andere beginselen

“Meetbaar in geld” staat niet op zichzelf, maar werkt samen met de andere boekhoudbeginselen. Het kostenbeginsel bepaalt bijvoorbeeld tegen welk bedrag je een bezit waardeert, en het voorzichtigheidsbeginsel zorgt ervoor dat je je niet rijker rekent dan je bent. Samen vormen ze de spelregels waarmee je een betrouwbare en vergelijkbare boekhouding opbouwt.