Toerekeningsbeginsel

Wat is het toerekeningsbeginsel?

Het toerekeningsbeginsel is een van de basisregels van een goede boekhouding. Het zegt dat niet het moment van je betaling of van de ingebruikname bepaalt in welk jaar iets je resultaat beïnvloedt, maar het moment waarop je de kosten of opbrengsten toerekent aan de periode waarin ze thuishoren. Kosten en opbrengsten horen dus in het jaar waarin ze worden gemaakt of verdiend, ook als het geld op een ander moment binnenkomt of de deur uitgaat.

Met dit beginsel geeft je boekhouding een eerlijker beeld van hoe je bedrijf het in een bepaald jaar werkelijk heeft gedaan. Het draait om de prestatie in een periode, niet om het toeval van de betaaldatum.

Wat betekent het concreet?

In de praktijk komt het toerekeningsbeginsel op twee manieren terug. Ten eerste boek je omzet op het moment dat je de prestatie levert en de factuur verstuurt, en niet pas wanneer je klant betaalt. Werk je in december en betaalt de klant pas in januari, dan hoort de omzet toch bij het oude jaar.

Ten tweede leidt de aanschaf van duurzame productiemiddelen (een computer, een gebouw, een machine) niet tot een resultaatvermindering van het hele aanschafbedrag in het jaar van aanschaf. Je verspreidt die kosten over de verwachte gebruiksduur. Dat verspreiden heet afschrijven: elk jaar neem je een stukje van de kosten mee, zolang je het middel gebruikt om er omzet mee te maken.

Een eenvoudig voorbeeld

Stel je koopt een laptop die je naar verwachting een paar jaar gebruikt. Je betaalt het volledige bedrag direct, maar je trekt het niet in één keer van je winst af. In plaats daarvan verdeel je de kosten over de jaren waarin je de laptop daadwerkelijk inzet. Zo komen de kosten van de laptop terecht in dezelfde periodes als de omzet die je ermee maakt. Dat is precies wat het toerekeningsbeginsel beoogt: kosten en opbrengsten netjes bij elkaar in de juiste periode.

Wat betekent dit voor jou en hoe werkt het in jortt?

Voor jou als ondernemer betekent dit dat je winst- en verliesrekening laat zien hoe je bedrijf in een periode echt heeft gepresteerd, los van wanneer er is betaald. Bedragen die over de jaargrens heen lopen, komen op de balans terecht totdat ze in het juiste jaar als kosten of opbrengsten worden verwerkt. In jortt boek je je omzet automatisch op het moment dat je een factuur verstuurt, en afschrijvingen van duurzame middelen kun je in het tabblad ‘Afschrijven’ over de looptijd laten verwerken. Zo houdt je boekhouding zich vanzelf aan dit beginsel.

Samenhang met andere beginselen

Het toerekeningsbeginsel staat niet op zichzelf. Het werkt samen met het realiteitsbeginsel, dat draait om de juiste periode waarin omzet en kosten ontstaan, en met het kostenbeginsel over de waarde waartegen je boekt. Bedragen die over de jaargrens lopen, zie je terug als overlopende posten. Wil je meer weten over de overige uitgangspunten van een goede boekhouding, bekijk dan het overzicht van accounting principes.