Voorzichtigheidsbeginsel

Voorzichtigheidsbeginsel

Het voorzichtigheidsbeginsel zegt dat je een verwacht verlies boekt zodra je het ziet aankomen, en een winst pas als je hem echt hebt verdiend. Zo reken je je niet rijk met geld dat nog niet binnen is, en word je niet verrast door kosten die je al zag aankomen.

In jortt verwerk je een verwacht verlies zelf: met een voorziening, een oninbare factuur of een afboeking op je voorraad.

Wat betekent het voorzichtigheidsbeginsel?

Je behandelt nadelen anders dan voordelen.

  • Een verwacht verlies neem je meteen. Weet je dat een klant waarschijnlijk niet betaalt, dat je voorraad minder waard is of dat er een flinke garantieclaim aankomt, dan neem je dat nu op.
  • Een winst neem je pas als hij er is. Een order die je verwacht of een prijsstijging van je voorraad telt pas als je hebt geleverd en verkocht.

Die ongelijke behandeling heet ook het imparitetisch beginsel. Het idee erachter: een te rooskleurige boekhouding lokt verkeerde beslissingen uit. Denk aan geld opnemen of investeren op basis van winst die nog niet bestaat.

Voorzichtig is wel iets anders dan somber. Je winst bewust te laag voorstellen, door kosten te boeken die er niet zijn, mag niet. Je cijfers moeten een eerlijk beeld geven.

Wet en fiscus

Voor de jaarrekening van een bv staat het in de wet. Je bent voorzichtig, je neemt winst alleen op als die op de balansdatum is verwezenlijkt, en verplichtingen die al voor het einde van het jaar zijn ontstaan neem je mee als je ze kent voordat je de jaarrekening opmaakt (artikel 2:384 lid 2 BW).

Voor je belasting is het voorzichtigheidsbeginsel een van de drie beginselen van goed koopmansgebruik. Wanneer winst verdiend is, lees je bij het realiteitsbeginsel; daar staat ook waarom dat woord fiscaal iets anders betekent.

Een voorbeeld: je voorraad

Stel, je koopt voor 1.000 euro voorraad in en je verwacht die voor 1.500 euro te verkopen. Je voorraad staat dan op 1.000 euro, de inkoopprijs. De winst van 500 euro is er pas als je verkoopt. Zou je de voorraad op 1.500 euro zetten, dan betaal je belasting over winst die nog niet bestaat.

Andersom: raakt een deel van de voorraad beschadigd, of is hij uit de mode, dan zet je hem op de lagere waarde. Dat verlies neem je meteen, ook al heb je nog niets verkocht.

Voorzieningen

Verwacht je kosten die hun oorsprong in dit jaar hebben, maar die je pas later betaalt, dan vorm je een voorziening. Denk aan garantieverplichtingen voor wat je al hebt geleverd, of groot onderhoud aan je pand. De kosten komen dan in het jaar waar ze bij horen.

Voor de belasting mag dat niet zomaar. Uit de rechtspraak komen drie voorwaarden: de kosten hebben hun oorsprong in de periode voor de balansdatum, ze horen bij die periode, en het is redelijk zeker dat ze er komen. Lees meer over voorzieningen en hoe je ze boekt.

Zo werkt het in jortt

Het boekhoudprogramma van jortt boekt omzet in de maand van de leverdatum. Een verwachte order staat dus nergens als omzet. Een verwacht verlies verwerk je zelf, en jortt zet het op de goede plek in je balans en winst-en-verliesrekening.

  • Een klant betaalt niet meer. Is het aannemelijk dat hij niet meer betaalt, dan markeer je de factuur meteen als oninbaar; een voorziening maak je daar niet voor. Jortt corrigeert de omzet en de btw, en vraagt de te veel betaalde btw terug in de eerstvolgende btw-aangifte. Zie dubieuze debiteuren.
  • Kosten die eraan komen. Je maakt een voorziening aan bij Geldzaken: een garantievoorziening, een stamrecht-, lijfrente- en pensioenvoorziening of een overige voorziening. Met een kostenboeking en een balansboeking zet je het bedrag erop.
  • Voorraad minder waard. Incourante voorraad boek je af met twee gekoppelde boekingen.
  • Een bedrijfsmiddel minder waard. Is het kapot of gestolen, dan schrijf je het in één keer af naar 0 euro. Is het duurzaam minder waard, dan waardeer je het deels af.

Dit zit in de boekhouding van jortt, dus vanaf jortt ZZP.

Wat je zelf beslist

Jortt beoordeelt niet of een klant nog gaat betalen of een verlies eraan komt. Je ziet wel welke facturen openstaan en hoe lang al. Of je een voorziening vormt, hoe hoog die is en wanneer een factuur oninbaar is, bepaal je zelf of met je boekhouder.

Samenhang met andere beginselen

Het voorzichtigheidsbeginsel werkt samen met het realiteitsbeginsel, dat bepaalt wanneer omzet verdiend is, het toerekeningsbeginsel, dat omzet en kosten aan de juiste periode toewijst, en het kostenbeginsel, dat je bezittingen waardeert tegen wat je ervoor betaalde. Alle beginselen op een rij vind je in het overzicht van accounting principes.

Veelgestelde vragen over het voorzichtigheidsbeginsel

Heb je een vraag? Wij hebben de antwoorden!

Het voorzichtigheidsbeginsel zegt dat je een verwacht verlies boekt zodra je het ziet aankomen, en een winst pas als je hem echt hebt verdiend. Zo reken je je niet rijk met geld dat nog niet binnen is. Het geldt voor de jaarrekening en, als onderdeel van goed koopmansgebruik, ook voor je belasting.

Imparitetisch betekent ongelijk. Het is een andere naam voor de kern van het voorzichtigheidsbeginsel: je behandelt winst en verlies niet gelijk. Een verwacht verlies neem je meteen, een verwachte winst laat je liggen tot hij gerealiseerd is. Voorzichtig is wel iets anders dan somber: je winst bewust te laag voorstellen mag niet.

Tegen de inkoopprijs, en niet tegen de prijs waarvoor je hem wilt verkopen. Koop je voor 1.000 euro in en verwacht je 1.500 euro op te halen, dan staat je voorraad op 1.000 euro. Is de voorraad minder waard geworden, bijvoorbeeld door beschadiging of omdat hij uit de mode is, dan boek je dat verlies wel meteen.

Dat hangt af van het verlies. Betaalt een klant niet meer, dan markeer je de factuur als oninbaar en corrigeert jortt omzet en btw. Verwacht je kosten die al in dit jaar hun oorsprong hebben, dan maak je een voorziening aan bij Geldzaken. Incourante voorraad boek je af met twee gekoppelde boekingen.

Nee. Jortt beoordeelt niet of een klant nog gaat betalen of een verlies eraan komt. Je ziet in jortt wel welke facturen openstaan en hoe lang al. De afweging maak je zelf, of met je boekhouder: de factuur meteen als oninbaar markeren, of nog even afwachten.