Bedrijfspand op balans en afschrijven

Je eigen bedrijfspand

Koop je een bedrijfspand, dan splits je de aanschafwaarde in de waarde van de grond en de waarde van het pand. Voor allebei maak je een bedrijfsmiddel: een in de categorie Bedrijfspand en een in de categorie Grond. Hoe je de waarde verdeelt, staat vaak in een taxatierapport.

De aanschafwaarde is de koopsom plus de kosten die je bij de aankoop maakt: de notaris, de makelaar en de overdrachtsbelasting. Btw hoort er niet bij als je die kunt aftrekken. Er zit alleen btw op de levering als het pand nieuw is (tot 2 jaar na ingebruikname), of als jij en de verkoper samen kiezen voor btw. Een ouder pand koop je meestal zonder btw.

Een bedrijfspand telt in jortt mee voor de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek. Grond telt niet mee.

Afschrijven tot de bodemwaarde

Op grond schrijf je niet af, en in jortt kan dat ook niet. Op het pand mag je afschrijven, maar niet verder dan de bodemwaarde. Dat is de WOZ-waarde. Is de boekwaarde gelijk aan of lager dan de WOZ-waarde, dan schrijf je niet af.

Nam je het pand vóór 2024 in gebruik en had je er toen nog geen 3 jaar op afgeschreven? Dan mag je de 50% nog gebruiken tot 3 jaar na de ingebruikname. Staat je pand door eerdere afschrijving al lager dan de WOZ-waarde, dan hoef je de waarde niet terug te zetten; je schrijft alleen niet verder af. Lees meer bij de Belastingdienst.

Een voorbeeld. Koertt koopt in maart 2026 een pand in Muiden voor € 400.000, kosten koper inbegrepen: € 300.000 voor het pand en € 100.000 voor de grond. De WOZ-waarde is € 420.000. Die is hoger dan wat Koertt betaalde, dus Koertt schrijft niet af.

Omdat de WOZ-waarde van een pand meestal stijgt, schrijf je in de praktijk vaak niet af. Daarom zet je bij een bedrijfspand meestal Automatisch afschrijven uit. Jortt maakt de restwaarde dan gelijk aan de aanschafwaarde.

Schrijf je wel af, bijvoorbeeld omdat de WOZ-waarde lager is dan je aanschafwaarde? Vul dan de bodemwaarde in als Restwaarde en kies de Vermoedelijke gebruiksduur. Je schrijft per jaar hooguit 20% af. Wordt de WOZ-waarde later hoger dan de boekwaarde, dan stop je met afschrijven. Lees daarvoor restwaarde bedrijfsmiddel wijzigen.

Bedrijfspand op de balans zetten bij aanschaf

Heb je een hypotheek, maak die dan eerst aan als ontvangen lening: ga naar Geldzaken, klik bij Ontvangen leningen / Voorzieningen op de plusknop en kies Ontvangen leningen van kredietinstellingen. Meer daarover lees je bij leningen.

1. Klik rechtsboven op Toevoegen en kies Boeking. Het paneel Maak boeking aan opent.
2. Kies bij Soort boeking voor Bedrijfsmiddel en als Categorie Bedrijfspand.
3. Vul de Omschrijving in en bij Totaal incl btw het deel van de aanschafwaarde voor het pand.
4. Zit er btw op de factuur, controleer dan de Btw-soort en vul de btw in bij Totaal btw. Anders laat je Totaal btw op € 0,00 staan.
5. Klik op het blok Factuur- en ingebruiknamedatum en kies de Factuurdatum: de maand van de overdracht bij de notaris. Nam je het pand later in gebruik, haal dan het vinkje Ingebruikname datum is hetzelfde als factuurdatum weg en kies de Ingebruikname datum.
6. Klik op het blok Automatisch afschrijven. Schrijf je niet af, haal dan het vinkje Automatisch afschrijven weg. Schrijf je wel af, vul dan de bodemwaarde in bij Restwaarde en de Vermoedelijke gebruiksduur (in hele jaren).
7. Voeg de akte of de nota van afrekening van de notaris toe bij Inkoopfactuur of bon.
8. Klik op Opslaan.

Nu koppel je de betaling. Het deel dat je zelf betaalde, gaat meestal van je zakelijke rekening naar de notaris:

1. Ga naar Nog te doen en klik bij Bij- en afschrijvingen op de juiste rekening.
2. Klik op de afschrijving naar de notaris. Het paneel Banktransactie opent.
3. Klik bij Mogelijke koppelingen op de knop met het aantal boekingen en kies de boeking van het pand. Is de betaling ook voor de grond, kies dan ook die boeking.

Het deel dat de bank met de hypotheek betaalde, koppel je in de boeking zelf:

1. Open de boeking van het pand. Onderaan staat wat er nog te betalen is.
2. Klik bij Mogelijke koppelingen op Betaald met. Het paneel Kies betaalmethode opent.
3. Klik op de hypotheek.

Krijg je meerdere rekeningen voor het pand, bijvoorbeeld bouwtermijnen? Tel ze dan bij elkaar op en vul het totaal in bij Totaal incl btw. Komen de rekeningen in verschillende jaren, lees dan facturen in meerdere jaren.

Grond op de balans zetten bij aanschaf

1. Klik rechtsboven op Toevoegen en kies Boeking.
2. Kies bij Soort boeking voor Bedrijfsmiddel en als Categorie Grond. In het blok Automatisch afschrijven staat dan Op grond mag niet worden afgeschreven.
3. Vul de Omschrijving in, bij Totaal incl btw het deel van de aanschafwaarde voor de grond en zo nodig de btw bij Totaal btw.
4. Kies in het blok Factuur- en ingebruiknamedatum dezelfde maanden als bij het pand.
5. Klik op Opslaan.
6. Koppel de betaling zoals bij het pand: de afschrijving van je eigen geld, en daarna bij Mogelijke koppelingen Betaald met en de hypotheek.

Bij Rapporten en Bedrijfsmiddelen staan nu het pand en de grond, samen voor de aanschafwaarde.

Beginbalans voor bedrijfspand

Had je het pand al voordat je met jortt begon? Dan zet je het op je beginbalans, voor de waarde waarvoor het op je laatste balans stond.

1. Klik rechtsboven op Toevoegen en kies Boeking.
2. Kies bij Soort boeking voor Bedrijfsmiddel en als Categorie Bedrijfspand.
3. Vul de Omschrijving in en bij Totaal incl btw de aanschafwaarde. Laat Totaal btw op € 0,00 staan: die btw heb je al verrekend.
4. Kies in het blok Factuur- en ingebruiknamedatum de maand waarin je het pand kocht en in gebruik nam.
5. Kies in het blok Automatisch afschrijven of je afschrijft, zoals bij de aanschaf.
6. Klik op Opslaan.
7. Klik bij Mogelijke koppelingen op Betaald met en kies de hypotheek. Is er geen lening (meer), kies dan Overige reserve.

Schreef je in je vorige pakket wel af, en sluit de waarde niet aan? Lees dan de beginbalans voor bedrijfsmiddelen.

Beginbalans voor grond

1. Klik rechtsboven op Toevoegen en kies Boeking.
2. Kies bij Soort boeking voor Bedrijfsmiddel en als Categorie Grond.
3. Vul de Omschrijving in en bij Totaal incl btw de waarde van de grond. Laat Totaal btw op € 0,00 staan.
4. Kies in het blok Factuur- en ingebruiknamedatum de maand waarin je de grond kocht.
5. Klik op Opslaan.
6. Klik bij Mogelijke koppelingen op Betaald met en kies de hypotheek, of Overige reserve als er geen lening is.

Facturen in meerdere jaren

Laat je een pand bouwen of verbouwen, en krijg je de facturen in meer dan één jaar? Dan wil je de btw per factuur meteen terug, maar het bedrijfsmiddel maak je pas als het pand in gebruik is. Je werkt dan zo:

• Elk jaar boek je de facturen als kosten op een eigen categorie, met de btw.
• In december zet je de kosten van dat jaar op de balans, op een verstrekte lening.
• In het jaar dat je het pand in gebruik neemt, maak je het bedrijfsmiddel voor het totaal van alle jaren.

Dezelfde werkwijze, ook voor een verbouwing of productontwikkeling binnen één jaar, staat bij bedrijfsmiddel aanmaken voor verbouwingskosten of ontwikkelingskosten.

Kostencategorie toevoegen

Dit doe je één keer, in het eerste jaar.

1. Klik linksonder in het hoofdmenu op Instellingen en kies Categorieën.
2. Kies de kostencategorieën en klik op Andere kosten.
3. Klik rechtsboven in het paneel op het plusje.
4. Geef de categorie een naam, bijvoorbeeld Nieuw pand.
5. Klik op Opslaan.

Meer over categorieën lees je bij categorieën toevoegen.

Kosten boeken

1. Ga naar Nog te doen en klik bij Bij- en afschrijvingen op de juiste rekening.
2. Klik op de afschrijving van de betaling voor het pand. Het paneel Banktransactie opent.
3. Klik bij Mogelijke koppelingen op Maak boeking.
4. Kies bij Soort boeking voor Kosten en als Categorie Nieuw pand.
5. Vul bij Totaal btw de btw van de factuur in.
6. Klik op Opslaan.

Maak een lening aan

Deze verstrekte lening maak je één keer aan. Hij is een tijdelijke plek op de balans voor wat je al aan het pand hebt betaald.

1. Ga naar Geldzaken links in het hoofdmenu.
2. Klik bij Verstrekte leningen op de plusknop. Het paneel Verstrekte lening toevoegen opent.
3. Vul bij Omschrijving in: Vooruitbetaald nieuw pand.
4. Kies bij Soort verstrekte lening voor Lange termijn lening. Het pand houd je jaren, dus het hoort bij je vaste activa.
5. Klik op Opslaan.

Maak een correctieboeking

Kijk eerst hoeveel kosten je dit jaar op Nieuw pand hebt geboekt: ga naar Rapporten, kies Winst-en-verliesrekening en het jaar. Bij Nieuw pand staat het totaal exclusief btw.

1. Klik rechtsboven op Toevoegen en kies Boeking.
2. Laat Soort boeking op Kosten staan en kies als Categorie Nieuw pand.
3. Vul de Omschrijving in en bij Totaal incl btw het totaal dat je net hebt gevonden, met een min ervoor. Laat Totaal btw op € 0,00 staan.
4. Zet de Factuurdatum op december van dit jaar.
5. Klik op Opslaan.
6. Klik bij Mogelijke koppelingen op Betaald met en kies de verstrekte lening Vooruitbetaald nieuw pand.

Nieuw pand staat nu op € 0,00 in je winst-en-verliesrekening, en de kosten staan op de verstrekte lening. Loopt de bouw nog een jaar door, dan herhaal je in dat jaar het boeken van de kosten en deze correctieboeking.

In het jaar dat je het pand in gebruik neemt:

1. Maak met een correctieboeking zoals hierboven de kosten van dit jaar op Nieuw pand weer € 0,00, met als datum de maand van ingebruikname.
2. Maak een bedrijfsmiddel Bedrijfspand voor het totaal van alle jaren, met Totaal btw op € 0,00: de btw heb je al via de kostenboekingen teruggekregen. Zet de grond apart, zoals bij de aanschaf.
3. Klik in het bedrijfsmiddel bij Mogelijke koppelingen op Betaald met en kies de verstrekte lening. Koppel ook de correctieboeking van dit jaar.

De verstrekte lening Vooruitbetaald nieuw pand staat daarna op € 0,00, en bij Bedrijfsmiddelen staat het pand.

Afschrijven of niet?

Schrijf je af op je pand, dan wordt de waarde in je boekhouding steeds lager, terwijl de echte waarde en de WOZ-waarde meestal stijgen. Verkoop je het pand later, dan is het verschil boekwinst, en daarover betaal je belasting. Ook lijkt je bedrijf op papier minder waard, wat nadelig kan zijn als je een financiering aanvraagt.

Laat je het pand tegen de aanschafwaarde op de balans staan, dan heb je die nadelen niet. Ligt de WOZ-waarde boven je boekwaarde, dan mag je toch al niet afschrijven.

Pand verkopen of anders gebruiken

Verkoop je het pand, lees dan de verkoop van een bedrijfsmiddel boeken. Heb je bij de aankoop btw afgetrokken, dan let de Belastingdienst nog 9 jaar na het jaar van ingebruikname op hoe je het pand gebruikt. Verkoop je het zonder btw, of ga je het gebruiken voor iets zonder btw, dan betaal je een deel van de afgetrokken btw terug: een tiende per jaar dat nog over is. Dat heet herziening. Voor een verbouwing van € 30.000 of meer (een investeringsdienst) geldt sinds 1 januari 2026 een kortere termijn: het jaar van ingebruikname en 4 jaar daarna.