Wat is boekwaarde?
De boekwaarde is de waarde waarvoor iets in je boekhouding staat. Bij een bedrijfsmiddel is dat wat je ervoor betaalde, min alles wat je er al op hebt afgeschreven. Het is dus geen marktwaarde: wat je er bij verkoop voor krijgt, kan hoger of lager zijn. De boekwaarde van al je bedrijfsmiddelen samen staat op de balans bij de vaste activa.
Boekwaarde berekenen
Boekwaarde = aanschafwaarde − totale afschrijvingen tot nu toe
De afschrijving per jaar hangt af van de restwaarde en de gebruiksduur:
Afschrijving per jaar = (aanschafwaarde − restwaarde) / gebruiksduur in jaren
De aanschafwaarde is wat je betaalde, zonder btw als je de btw terugkrijgt, plus bijkomende kosten zoals montage. De gebruiksduur is hoe lang je het bedrijfsmiddel verwacht te gebruiken. Je schrijft per jaar hooguit 20% van de aanschafkosten af, en op goodwill hooguit 10% (artikel 3.30 Wet inkomstenbelasting 2001).
Wat is restwaarde?
De restwaarde is wat een bedrijfsmiddel aan het eind van de gebruiksduur naar verwachting nog waard is. Die schat je zelf bij de aankoop. Een laptop is na vijf jaar meestal niets meer waard, dus restwaarde € 0. Een bestelbus brengt na vijf jaar vaak nog wel iets op. Een vast percentage is geen regel.
Op de restwaarde schrijf je niet af. De boekwaarde zakt dus nooit onder de restwaarde: aan het eind van de gebruiksduur zijn ze gelijk. Bij een bedrijfspand in eigen gebruik geldt een bodemwaarde: je schrijft niet verder af dan de WOZ-waarde (artikel 3.30a Wet inkomstenbelasting 2001). Op grond schrijf je helemaal niet af.
Een voorbeeld
Koertt koopt in januari 2025 een bestelbus van € 30.000 zonder btw. Hij verwacht hem 5 jaar te gebruiken en schat de restwaarde op € 6.000.
Afschrijving per jaar: (€ 30.000 − € 6.000) / 5 = € 4.800, oftewel € 400 per maand.
| Eind van | Afgeschreven totaal | Boekwaarde |
|---|---|---|
| 2025 | € 4.800 | € 25.200 |
| 2026 | € 9.600 | € 20.400 |
| 2027 | € 14.400 | € 15.600 |
| 2028 | € 19.200 | € 10.800 |
| 2029 | € 24.000 | € 6.000 (de restwaarde) |
Verkoopt Koertt de bus eind 2026 voor € 22.000 zonder btw, dan is de boekwinst € 22.000 − € 20.400 = € 1.600. Krijgt hij minder dan de boekwaarde, dan is het verschil een boekverlies. Een boekwinst is winst waarover je belasting betaalt, tenzij je onder voorwaarden een herinvesteringsreserve vormt. Hoe dat gaat, staat in een bedrijfsmiddel verkopen.
Boekwaarde van een bedrijf
Je hoort boekwaarde ook bij een heel bedrijf. Dan bedoel je het eigen vermogen: alle bezittingen tegen hun boekwaarde, min alle schulden. Wordt een bedrijf voor meer verkocht dan die boekwaarde, dan betaalt de koper het verschil voor goodwill.
In jortt
Jortt rekent de boekwaarde van elk bedrijfsmiddel zelf uit, elke maand.
- Bij de aankoop maak je een boeking met Soort boeking Bedrijfsmiddel. In het blok Automatisch afschrijven vul je de Vermoedelijke gebruiksduur (in hele jaren) en de Restwaarde in. Standaard staat er 5 jaar en € 0,00.
- Jortt schrijft elke maand af, vanaf de maand van aanschaf, en de waarde op je balans zakt mee.
- De boekwaarde zie je bij Rapporten, onder Bedrijfsmiddelen, in de kolom Waarde eind van de maand die je kiest. Een bedrijfsmiddel met een restwaarde komt nooit op € 0.
- In de jaarrekening staat per bedrijfsmiddel de Aanschafwaarde, de Restwaarde en de Boekwaarde op de laatste dag van de periode.
In het voorbeeld ziet het rapport er eind 2026 zo uit:
Neem je bij de start in jortt een bedrijfsmiddel mee in je beginbalans, dan vul je de boekwaarde op dat moment in. Die moet tussen de restwaarde en de aanschafwaarde liggen. Wil je de restwaarde later aanpassen, lees dan restwaarde van een bedrijfsmiddel wijzigen.
Alle stappen staan in bedrijfsmiddelen en afschrijven en het overzicht in het rapport Bedrijfsmiddelen. Dit zit vanaf jortt ZZP in je abonnement, net als automatisch afschrijven op je bedrijfsmiddelen.
Verwante termen
Boekwaarde hangt samen met afschrijven en vaste activa, zoals je inventaris. Investeer je in bedrijfsmiddelen, kijk dan ook naar de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek. Lees verder over activa en passiva en de balans.
Veelgestelde vragen over boekwaarde
Heb je een vraag? Wij hebben de antwoorden!
Wat is het verschil tussen boekwaarde en restwaarde?
De boekwaarde verandert elke maand: het is de aanschafwaarde min de afschrijvingen tot dat moment. De restwaarde is één vast bedrag dat je bij de aankoop schat: wat het bedrijfsmiddel aan het eind van de gebruiksduur nog waard is. Aan het eind van de gebruiksduur is de boekwaarde gelijk aan de restwaarde.
Wat is het verschil tussen boekwaarde en marktwaarde?
Boekwaarde is wat in je boekhouding staat, marktwaarde is wat je er nu voor zou krijgen als je het verkoopt. Die twee wijken bijna altijd af. Een bestelbus kan een boekwaarde van 20.400 euro hebben en op de markt 22.000 euro opbrengen. Haal je een bedrijfsmiddel naar privé, dan geldt voor de Belastingdienst de waarde in het economisch verkeer, niet de boekwaarde.
Wat gebeurt er als ik een bedrijfsmiddel verkoop voor meer dan de boekwaarde?
Dan maak je een boekwinst: de verkoopprijs zonder btw min de boekwaarde. Verkoop je voor minder, dan is het een boekverlies. Verkoop je een bestelbus met een boekwaarde van 20.400 euro voor 22.000 euro, dan is je boekwinst 1.600 euro. Een boekwinst is belaste winst, tenzij je onder voorwaarden een herinvesteringsreserve vormt.
Hoe hoog mag de restwaarde zijn?
De restwaarde schat je zelf: wat het bedrijfsmiddel aan het eind van de gebruiksduur realistisch nog opbrengt. Een computer is na vijf jaar meestal niets meer waard, een bestelauto vaak nog wel. Een vast percentage, zoals 10%, is geen regel. Bij een bedrijfspand in eigen gebruik geldt een bodemwaarde: je schrijft niet af tot onder de WOZ-waarde.
Bepaalt jortt de restwaarde of marktwaarde van mijn bedrijfsmiddel?
Nee. De aanschafwaarde, de gebruiksduur en de restwaarde vul je zelf in. Jortt rekent daarmee de afschrijving per maand en de boekwaarde uit. Bij een verkoop rekent jortt de boekwinst of het boekverlies nog niet zelf uit; dat doe je met de boekwaarde uit het rapport Bedrijfsmiddelen.