Wat is dubbel boekhouden?
Bij dubbel boekhouden leg je elke gebeurtenis in je bedrijf vast op minstens twee rekeningen. Koop je een laptop, dan daalt je banksaldo en krijg je er een bezitting voor terug: twee kanten van hetzelfde feit. Dat principe heet elk feit heeft twee gevolgen. De twee kanten heten debet en credit, en hun totalen zijn bij elke boeking gelijk.
Een voorbeeld
Koertt koopt een laptop van € 1.000 plus € 210 btw en betaalt € 1.210 van de bank.
| Rekening | Debet | Credit |
|---|---|---|
| Bedrijfsmiddelen (laptop) | € 1.000 | |
| Te vorderen btw | € 210 | |
| Bank | € 1.210 | |
| Totaal | € 1.210 | € 1.210 |
Een week later stuurt Koertt een factuur van € 2.000 plus € 420 btw:
| Rekening | Debet | Credit |
|---|---|---|
| Debiteuren (de klant moet nog betalen) | € 2.420 | |
| Omzet | € 2.000 | |
| Te betalen btw | € 420 | |
| Totaal | € 2.420 | € 2.420 |
Zo’n boeking met debet- en creditregels heet een journaalpost. Elke rekening houd je bij in het grootboek.
Enkelvoudig boekhouden
Bij enkelvoudig boekhouden schrijf je elke ontvangst en uitgave één keer op, in een lijst met inkomsten en uitgaven. De laptop staat er dan als “uitgave € 1.210” en de factuur pas als de klant betaalt.
| Enkelvoudig | Dubbel | |
|---|---|---|
| Wat je vastlegt | ontvangsten en uitgaven | elke gebeurtenis op minstens twee rekeningen |
| Wat je ziet | wat er binnenkwam en wegging | ook wat je bezit, wat je nog krijgt en wat je schuldig bent |
| Balans | moet je apart opstellen | volgt vanzelf uit de boekingen |
| Controle | weinig: een fout valt niet op | debet en credit moeten gelijk zijn |
| Geschikt voor | een vereniging met een kleine kas | elk bedrijf met facturen, btw en bedrijfsmiddelen |
Waarom dubbel boekhouden?
Je hebt altijd een balans. Omdat elke boeking aan beide kanten even groot is, blijven je activa en passiva in evenwicht. Je ziet op elk moment wat je bezit, wat klanten je nog moeten betalen en wat je nog moet afdragen.
Fouten vallen op. Zijn debet en credit niet gelijk, dan klopt er iets niet. Vroeger controleerden boekhouders dat met een kolommenbalans.
De wet vraagt een administratie waaruit je rechten en verplichtingen blijken. Een methode staat niet in de wet. Wel moet je binnen zes maanden na het boekjaar een balans en een winst-en-verliesrekening maken (artikel 3:15i en artikel 2:10 Burgerlijk Wetboek). Met dubbel boekhouden heb je die balans al.
In jortt
Jortt boekt dubbel, maar jij ziet één boeking. Je kiest de Soort boeking (Opbrengsten, Kosten, Bedrijfsmiddel of Balans), de Categorie en het bedrag, of de Boekhoudbot doet dat voor je. Jortt zet de bedragen zelf aan de goede kant.
- Een factuur uit jortt staat meteen als omzet, btw en vordering op de klant geboekt. Koppel je de betaling, dan gaat de vordering naar de bank. Dat koppelen heet afletteren.
- Een bij- of afschrijving boekt jortt tegen je bankrekening en de categorie die je kiest.
- Je balans sluit altijd. Ontbreekt er iets, bijvoorbeeld in je beginbalans, dan zet jortt het verschil op Potentiële reserves, zodat je ziet dat er iets mist.
- Voor je boekhouder staan al je boekingen met debet- en creditregels in de auditfile.
Debet en credit zie je verder alleen in de loonjournaalpost, waar links en rechts hetzelfde bedrag moeten zijn. Een correctie tussen twee balansrekeningen maak je met een memoriaalboeking.
De boekhouding zit vanaf jortt ZZP in het boekhoudprogramma van jortt. In het gratis jortt Starter maak je facturen en offertes, maar doe je geen boekhouding.
Verwante termen
Dubbel boekhouden rust op debet en credit en op het beginsel elk feit heeft twee gevolgen, een van de accounting-principes. Elke boeking is een journaalpost, elke rekening staat in het grootboek, en de uitkomst is een balans. Een kasboek is de klassieke vorm van enkelvoudig bijhouden. Lees ook wat is boekhouding.
Veelgestelde vragen over dubbel boekhouden
Heb je een vraag? Wij hebben de antwoorden!
Wat is enkelvoudig boekhouden?
Bij enkelvoudig boekhouden schrijf je elke ontvangst en uitgave één keer op, zoals in een kasboek of een kasboekje met inkomsten en uitgaven. Je ziet dan wat er binnenkwam en wegging, maar niet wat je bezit en wat je schuldig bent. Een balans maak je er niet zomaar uit.
Ben ik verplicht om dubbel te boekhouden?
De wet schrijft geen methode voor. Wel moet je een administratie voeren waaruit je rechten en verplichtingen altijd blijken, en moet je binnen zes maanden na het boekjaar een balans en een winst-en-verliesrekening maken (artikel 3:15i en 2:10 van het Burgerlijk Wetboek). Met dubbel boekhouden komt die balans er vanzelf uit; met enkelvoudig boekhouden moet je hem apart opstellen.
Wie heeft dubbel boekhouden bedacht?
Niet één persoon. Kooplieden in Venetië en Florence werkten er al mee toen de Italiaanse monnik en wiskundige Luca Pacioli de methode in 1494 beschreef. Door zijn boek verspreidde ze zich over Europa.
Moet ik debet en credit kennen om in jortt te boekhouden?
Nee. In jortt kies je de soort boeking, de categorie en het bedrag, of de Boekhoudbot doet dat voor je. Jortt zet de bedragen zelf aan de goede kant. Debet en credit zie je alleen nog in de loonjournaalpost en in de auditfile voor je boekhouder.
Kan ik in jortt ook enkelvoudig boekhouden, alleen met inkomsten en uitgaven?
Nee. Jortt boekt altijd dubbel, ook als je zelf alleen opbrengsten en kosten invoert. Daardoor heb je in jortt altijd een balans. Jortt Starter heeft geen boekhouding: daar maak je alleen facturen, offertes en urenregistratie.