Wat is een voorziening?
Een voorziening is een bedrag op je balans voor een uitgave of verplichting die je nu al ziet aankomen, maar die je pas later betaalt. Je weet dat de kosten er komen, maar niet precies hoe hoog ze worden of wanneer. Door een voorziening te vormen, komen de kosten in het jaar waarin ze ontstaan, en niet pas in het jaar waarin je betaalt.
Een voorziening staat op de passivakant van je balans, bij de schulden. Een ander woord dat je hoort, is reservering.
Waarom een voorziening?
Stel, je moet het pand elke vijf jaar laten schilderen. Boek je de rekening pas als die komt, dan is je winst vier jaar te hoog en in het vijfde jaar ineens veel te laag. Met een voorziening zet je elk jaar een deel opzij. De kosten staan dan verdeeld over de jaren waarin het pand slijt, en je winst geeft een eerlijk beeld. Dat volgt uit het voorzichtigheidsbeginsel en het toerekeningsbeginsel.
Voorzieningen staan ook in de wet. Op de balans van een bv neem je onder meer voorzieningen op voor verplichtingen en verliezen waarvan de omvang onzeker is, en voor kosten die je gelijkmatig over een aantal jaren wilt verdelen (artikel 2:374 BW).
Een voorbeeld
Koertt laat over een paar jaar het bedrijfspand schilderen en verwacht dat dat € 2.000 kost, zonder btw.
- De voorziening vormen. Koertt boekt in december € 2.000 als kosten en zet hetzelfde bedrag op de voorziening. De winst van dit jaar is € 2.000 lager, en op de balans staat een voorziening van € 2.000. Dat heet een dotatie.
- De voorziening gebruiken. Als de schilder komt en € 2.000 rekent, boekt Koertt de rekening als kosten en haalt tegelijk € 2.000 van de voorziening af. Die twee strepen in de winst-en-verliesrekening tegen elkaar weg, dus het schilderwerk komt niet een tweede keer in de winst.
Kost het schilderwerk maar € 1.600, dan blijft er € 400 op de voorziening staan. Heeft Koertt het niet meer nodig, dan haalt hij het eraf en komt het als negatieve kosten in de winst. Dat heet een vrijval.
Soorten voorzieningen
| Soort | Waarvoor |
|---|---|
| Onderhoudsvoorziening | groot onderhoud dat je over jaren verdeelt, zoals schilderwerk of een nieuw dak |
| Garantievoorziening | geld om klanten terug te betalen of herstelwerk te doen voor goederen onder garantie |
| Pensioen- of stamrechtvoorziening | een toezegging die de bv aan de dga of een werknemer heeft gedaan |
Voorziening, reserve en schuld
| Begrip | Wat het is | Op de balans |
|---|---|---|
| Voorziening | verwachte uitgave of verplichting, bedrag of moment nog onzeker | bij de schulden |
| Schuld | verplichting waarvan bedrag en moment vaststaan, zoals een factuur | bij de schulden |
| Reserve | winst die je in het bedrijf laat, zonder verplichting | bij het eigen vermogen |
Het verschil met een reserve is belangrijk: een voorziening verlaagt je winst, een reserve niet. Een fiscale oudedagsreserve of herinvesteringsreserve is daarom geen voorziening.
In jortt
In jortt staat een voorziening bij Geldzaken, in het blok Ontvangen leningen / Voorzieningen:
- Ga naar Geldzaken in het hoofdmenu.
- Klik bij Ontvangen leningen / Voorzieningen op de plusknop. Het paneel Ontvangen lening / Voorziening toevoegen opent.
- Vul bij Omschrijving een naam in, bijvoorbeeld Voorziening schilderwerk.
- Kies bij Soort ontvangen lening / voorziening de soort: Garantievoorziening, Overige voorziening of Stamrecht-, lijfrente-, of pensioenvoorziening.
- Klik op .
Een bedrag zet je op de voorziening met twee boekingen die je aan elkaar koppelt: een kostenboeking op de kostencategorie waarvoor je de voorziening maakt, en een balansboeking op de voorziening zelf. Bij gebruik of vrijval doe je hetzelfde met een min. Hoe dat stap voor stap gaat, lees je bij voorzieningen boeken. Voor een stamrecht lees je stamrechtvoorziening boeken.
Staat een voorziening op nul en gebruik je hem niet meer, dan archiveer je hem. Hoe hoog een voorziening moet zijn, bepaal je zelf: jortt rekent dat niet uit en boekt ook niet elk jaar vanzelf een dotatie. Dit zit in de boekhouding van jortt, dus vanaf jortt ZZP. Zie ook het boekhoudprogramma van jortt.
Verwante termen
| Term | Kort |
|---|---|
| Overlopende posten | kosten en opbrengsten die bij een ander jaar horen |
| Stelpost | een geschat bedrag voor iets wat nog niet vaststaat |
| Eigen vermogen | waar reserves staan, anders dan voorzieningen |
| Balans | wat je bezit en hoe dat is gefinancierd |
| Voorzichtigheidsbeginsel | verliezen neem je, zodra je ze ziet aankomen |
Veelgestelde vragen over voorzieningen
Heb je een vraag? Wij hebben de antwoorden!
Wat is het verschil tussen een voorziening en een reserve?
Een voorziening is voor een verwachte uitgave of verplichting en staat bij de schulden op je balans. De kosten gaan meteen van je winst af. Een reserve is winst die je in het bedrijf laat, zonder dat er een verplichting tegenover staat. Een reserve hoort bij het eigen vermogen en verlaagt je winst niet.
Wat betekenen dotatie en vrijval?
Een dotatie is een bedrag dat je aan een voorziening toevoegt: dat zijn kosten in je winst-en-verliesrekening. Een vrijval is een bedrag dat je van de voorziening afhaalt omdat je het niet meer nodig hebt: dat komt als negatieve kosten weer bij je winst.
Mag ik een voorziening voor alles maken?
Nee. Een voorziening moet een concreet doel hebben, zoals het groot onderhoud van je pand, en je mag het saldo alleen voor dat doel gebruiken. Kan het doel niet meer worden bereikt, dan valt het saldo vrij en telt het alsnog als winst. Voor de belasting gelden extra voorwaarden; laat je daarover adviseren.
Welke soorten voorzieningen kent jortt?
Jortt kent drie soorten: een garantievoorziening, een stamrecht-, lijfrente- of pensioenvoorziening, en een overige voorziening voor alle andere doelen, zoals groot onderhoud. Je kiest de soort bij het aanmaken, onder Soort ontvangen lening / voorziening.
Rekent jortt uit hoe hoog mijn voorziening moet zijn?
Nee. Hoe hoog een voorziening is, bepaal je zelf, eventueel met je boekhouder. Jortt boekt ook niet elk jaar vanzelf een bedrag op de voorziening: dat doe je met twee boekingen die je aan elkaar koppelt, een kostenboeking en een balansboeking op de voorziening.