Wat is de kostprijs?

De kostprijs is wat één product, één dienst of één uur werk je in totaal kost. Het is de ondergrens voor je prijs: vraag je minder, dan verlies je op elke verkoop geld. Alles wat je boven de kostprijs vraagt, is winst.

Een kostprijs bestaat uit twee delen:

1. Variabele kosten. Kosten die meegroeien met wat je verkoopt: inkoop, materiaal, verpakking, verzending.
2. Een deel van je vaste kosten. Kosten die je ook betaalt als je niets verkoopt: huur, verzekeringen, je laptop, je website. Die verdeel je over alles wat je in een jaar normaal verkoopt.

Tel je beide op, dan heb je de integrale kostprijs. Reken je alleen met de variabele kosten, dan heet het de variabele kostprijs.

De integrale kostprijs berekenen

Integrale kostprijs = variabele kosten per stuk + (vaste kosten per jaar / normale productie per jaar)

De normale productie is wat je in een gewoon jaar verwacht te verkopen, niet wat je in je beste jaar haalt. Reken je met een te hoog aantal, dan wordt elk stuk te goedkoop en betaal je je vaste kosten in een rustig jaar niet terug.

Een voorbeeld

Koertt maakt houten speelgoed. Per stuk kost het hout € 8 en de verpakking € 2. De vaste kosten van de werkplaats zijn € 24.000 per jaar, en in een normaal jaar verkoopt Koertt 4.000 stuks.

Verkoopt Koertt in een jaar minder dan 4.000 stuks, dan blijft er een deel van de vaste kosten onbetaald en daalt de winst. Bij welk aantal Koertt precies quitte speelt, lees je bij het break-even point.

De kostprijs van een uur

Verkoop je je tijd, dan reken je de kostprijs per uur uit. Deel je kosten per jaar door het aantal uren dat je echt kunt factureren: niet je administratie, acquisitie en vakantie.

Heb je € 18.000 kosten per jaar en declareer je 1.200 uur, dan kost elk uur je € 15. Daarbovenop komt het inkomen dat je zelf wilt verdienen. Als zzp’er ben je zelf ook een kostenpost: wat je wilt overhouden voor je privé, je pensioen en je belasting, hoort in je uurtarief.

Kostprijs en kostprijs van de omzet

De kostprijs van de omzet, ook wel inkoopwaarde van de omzet, is iets anders: de inkoop van alles wat je in een periode hebt verkocht, bij elkaar. Die staat in je winst-en-verliesrekening. Je omzet min de kostprijs van de omzet is je brutowinst. De kostprijs per stuk gebruik je om een prijs te bepalen, de kostprijs van de omzet om je resultaat te bepalen.

In jortt

Jortt rekent geen kostprijs per product uit, maar je hebt er de bedragen voor:

• Inkoop staat apart. Wat je inkoopt om door te verkopen, boek je op de categorie Inkoop. Dat is in jortt de categorie voor de kostprijs van de omzet. Werk dat je uitbesteedt, boek je op Uitbesteed werk. In de winst-en-verliesrekening staan ze samen onder Inkoopkosten, vanaf jortt ZZP.
• Je vaste kosten per soort. Huur, auto, verzekeringen en afschrijvingen staan elk op hun eigen categorie. Kies Per jaar in de winst-en-verliesrekening en je hebt het totaal dat je over je producten of uren verdeelt.
• Kosten per project of productgroep. Met labels geef je boekingen en facturen een project, kostenplaats of kostendrager mee. Filter je de winst-en-verliesrekening op een label, dan zie je de opbrengsten en kosten van alleen dat deel. Labels zitten in jortt Plus.
• Je uren. Met de urenregistratie houd je bij hoeveel uur je aan een klant of project werkt, in alle pakketten.

Een artikel heeft in jortt een verkoopprijs, maar geen inkoopprijs. De kostprijs per stuk reken je dus zelf uit. Zie ook wat jortt doet voor de boekhouding van zzp’ers.

Verwante termen