Wat zijn activa en passiva?
Activa zijn alles wat je bedrijf bezit: je bedrijfsmiddelen, je voorraad, de facturen die klanten nog moeten betalen en het geld in je kas en op je bankrekeningen. Passiva laten zien waarmee je die bezittingen hebt betaald: met je eigen geld, het eigen vermogen, of met geld van anderen, je schulden. Activa staan links op de balans, passiva rechts, en de twee kanten zijn altijd even groot.
Wat valt onder activa?
Activa verdeel je in twee groepen.
| Soort | Wat het is | Voorbeelden |
|---|---|---|
| Vaste activa | bezittingen die je langer dan een jaar gebruikt | bedrijfspand, bestelbus, laptop, inventaris, goodwill |
| Vlottende activa | bezittingen die binnen een jaar geld worden, of al geld zijn | voorraad, vorderingen op klanten, liquide middelen |
Vaste activa staan op de balans voor hun boekwaarde: wat je ervoor betaalde, min wat je er al op hebt afgeschreven.
Wat valt onder passiva?
Passiva verdeel je ook in twee groepen.
| Soort | Wat het is | Voorbeelden |
|---|---|---|
| Eigen vermogen | het geld van de eigenaar in het bedrijf | gestort kapitaal, ingehouden winst, reserves |
| Vreemd vermogen | geld van anderen, dat je ooit moet terugbetalen | banklening, onbetaalde facturen van leveranciers, btw die je nog moet afdragen, voorzieningen |
Het vreemd vermogen splits je weer in langlopende schulden, die je over meer dan een jaar terugbetaalt, en kortlopende schulden, die binnen een jaar weg moeten.
Een voorbeeld
Koertt heeft eind oktober een laptop die nog € 2.840 waard is, € 4.235 aan facturen die klanten nog moeten betalen en € 21.860 op de bank. Daar staat € 5.960 aan btw tegenover die nog naar de Belastingdienst moet, en € 800 aan onbetaalde facturen van leveranciers.
| Activa | Passiva | ||
|---|---|---|---|
| Laptop | € 2.840 | Eigen vermogen | € 22.175 |
| Vorderingen op klanten | € 4.235 | Btw nog te betalen | € 5.960 |
| Bank | € 21.860 | Onbetaalde facturen leveranciers | € 800 |
| Totaal | € 28.935 | Totaal | € 28.935 |
Het eigen vermogen is wat er overblijft als je de schulden van de bezittingen aftrekt: € 28.935 − € 5.960 − € 800 = € 22.175.
De balansvergelijking
Activa = eigen vermogen + vreemd vermogen
En dus: eigen vermogen = activa − vreemd vermogen.
Die vergelijking geldt na elke boeking, omdat elke gebeurtenis in je bedrijf minstens twee posten verandert. Dat heet elk feit heeft twee gevolgen, en het is de basis van dubbel boekhouden. Boekhouders noemen de activakant ook de debetzijde en de passivakant de creditzijde; lees daarover bij debet en credit.
In jortt
Jortt zet je activa en passiva zelf op de balans. Elke factuur, boeking en bij- of afschrijving komt meteen op de goede plek, op basis van de categorie die jij of de Boekhoudbot kiest.
- Waar je het ziet: klik op Rapporten in het hoofdmenu en kies Balans. Links staan je Bezittingen (de activa), rechts je Eigen vermogen en schulden (de passiva).
- De groepen: de bezittingen zijn verdeeld in Bedrijfsmiddelen (je vaste activa) en Bedrijfskapitaal (je vlottende activa). Rechts staan Eigen vermogen en Schulden.
- Doorklikken: klik op een blauwe post om te zien welke boekingen erop staan.
Sluit de balans niet, dan zet jortt het verschil op Potentiële reserves. Meestal ontbreekt er dan iets in je beginbalans.
Hoe je elke post leest, staat in de balans in jortt. In de jaarrekening staan beide namen naast elkaar: Balans activa (bezittingen) en Balans passiva (eigen vermogen en schulden).
De balans hoort bij de boekhouding in het boekhoudprogramma van jortt, vanaf jortt ZZP. In het gratis jortt Starter maak je facturen en offertes, maar doe je geen boekhouding.
Verwante termen
Activa en passiva vormen samen de balans. Lees verder over vaste activa, vlottende activa, vreemd vermogen en eigen vermogen. Uit de balans reken je kengetallen uit zoals werkkapitaal en solvabiliteit. Wil je het stap voor stap leren, volg dan de gratis cursus boekhouden over de balans.
Veelgestelde vragen over activa en passiva
Heb je een vraag? Wij hebben de antwoorden!
Waarom zijn activa en passiva altijd even groot?
Omdat de passiva laten zien waar het geld voor de activa vandaan komt. Alles wat je bedrijf bezit, is betaald met eigen geld of met geleend geld. Koop je een laptop van 1.000 euro met geld van de bank, dan daalt je banksaldo met 1.000 euro en krijg je een laptop van 1.000 euro terug. Je eigen vermogen is daarom altijd je activa min je schulden.
Staan nog te betalen facturen van leveranciers bij de activa of de passiva?
Bij de passiva. Een factuur die je nog moet betalen, is een schuld aan je leverancier en hoort bij de kortlopende schulden. Een factuur die een klant jou nog moet betalen, is een vordering en staat bij de activa.
Is geld op de bank activa of passiva?
Een positief banksaldo is activa: het is geld dat je bedrijf bezit, en het hoort bij de liquide middelen onder de vlottende activa. Sta je rood, dan is dat bedrag een schuld aan de bank en hoort het bij de passiva, als kortlopende schuld.
Hoe heten activa en passiva in jortt?
In het rapport Balans heten de activa Bezittingen en de passiva Eigen vermogen en schulden. De bezittingen zijn verdeeld in Bedrijfsmiddelen en Bedrijfskapitaal, de passiva in Eigen vermogen en Schulden. In de jaarrekening uit jortt staan beide namen: Balans activa (bezittingen) en Balans passiva (eigen vermogen en schulden).
Kan ik in jortt zelf bepalen wat er onder activa en passiva staat?
Nee. De indeling van de balans ligt vast: Bezittingen links, Eigen vermogen en schulden rechts, met vaste groepen eronder. Jortt zet elke boeking op de goede plek op basis van de categorie. Hoeveel een bezitting waard is, bepaal je zelf, bijvoorbeeld de restwaarde van een bedrijfsmiddel. Jortt geeft daar geen advies over.