Belastinglatentie
Wat is een belastinglatentie?
Een belastinglatentie is belasting die je in de toekomst moet betalen, of een belastingvoordeel dat je later krijgt. Ze ontstaat door een tijdelijk verschil tussen de waarde van bezittingen en eigen vermogen of schulden (activa en passiva) in de commerciële jaarrekening en in de fiscale jaarrekening.
Een commerciële jaarrekening laat zien hoe je bedrijf er financieel voor staat. Ze is vooral bedoeld voor aandeelhouders en geldverstrekkers en gaat uit van bedrijfseconomische waarden. Een fiscale jaarrekening is bedoeld om te bepalen wat de belastbare winst is. Meestal zijn de commerciële en de fiscale jaarrekening gelijk.
Hoe ontstaat een verschil tussen commerciële en de fiscale jaarrekening
Een verschil ontstaat bijvoorbeeld als je een bedrijfsmiddel commercieel anders afschrijft dan fiscaal, of als je een post commercieel anders waardeert dan fiscaal.
Voorbeeld: je bv koopt een machine voor € 200.000. De machine staat op de Milieulijst, dus fiscaal mag je hem met de Vamil-regeling willekeurig afschrijven (tot 75%).
Commercieel schrijf je de machine af in 10 jaar: € 20.000 per jaar. Aan het eind van het eerste jaar is de boekwaarde € 180.000.
Fiscaal schrijf je in het eerste jaar willekeurig af, bijvoorbeeld € 90.000. Aan het eind van het eerste jaar is de boekwaarde € 110.000.
In de commerciële jaarrekening is de machine € 70.000 meer waard, en is het resultaat € 70.000 hoger.
Berekenen van een belastinglatentie
De vennootschapsbelasting gaat over het fiscale resultaat. In het voorbeeld is dat lager, dus betaal je dit jaar minder belasting.
Omdat de fiscale boekwaarde van de machine € 70.000 lager is dan de commerciële, neem je in de commerciële jaarrekening een passieve belastinglatentie op. Je weet dat je over dat verschil later alsnog vennootschapsbelasting betaalt: de machine wordt commercieel en fiscaal tot dezelfde restwaarde afgeschreven, alleen in een ander tempo.
In het eerste jaar is de latentie 19% van € 70.000 = € 13.300. Dat is het tarief van 2026 voor winst tot en met € 200.000; boven € 200.000 is het 25,8%. Reken met het tarief dat je verwacht in de jaren waarin het verschil terugloopt. Volgens het Belastingplan 2027 (nog niet aangenomen) blijven de tarieven in 2027 gelijk.
Elk jaar reken je de latentie opnieuw uit, tot er geen verschil meer is tussen de commerciële en de fiscale boekwaarde.
Belastinglatentie in jortt
Een belastinglatentie staat in een commerciële jaarrekening. Fiscaal bestaat ze niet.
In jortt maak je een fiscale jaarrekening. Daarom is er in jortt geen categorie voor een belastinglatentie, en kun je in jortt geen commerciële jaarrekening maken.
Belastinglatentie en overstappen
Staat er een belastinglatentie in je jaarrekening en stap je over naar jortt? Dan ga je van een commerciële naar een fiscale jaarrekening en waardeer je een of meer posten anders. Dat is een stelselwijziging. Vraag een fiscalist of de Belastingdienst wat dat voor je boekhouding betekent.
Aangifte vennootschapsbelasting
In de aangifte vennootschapsbelasting gaat het om de fiscale cijfers. Die staan in jortt in het rapport Aangifte vennootschapsbelasting (VPB): ga naar , open het rapport van het jaar en neem de bedragen één op één over op de website van de Belastingdienst.
Veelgestelde vragen over belastinglatentie
Heb je een vraag? Wij hebben de antwoorden!
Wat is een belastinglatentie?
Een belastinglatentie is belasting die je in de toekomst moet betalen of terugkrijgt. Ze ontstaat door een tijdelijk verschil tussen de waarde van bezittingen of schulden in de commerciële jaarrekening en in de fiscale jaarrekening. Een passieve belastinglatentie is belasting die je later moet betalen; een actieve belastinglatentie is een toekomstige belastingvordering.
Hoe bereken je een belastinglatentie?
Je vermenigvuldigt het verschil tussen de commerciële en de fiscale boekwaarde met het tarief van de vennootschapsbelasting. Is de machine commercieel € 70.000 meer waard dan fiscaal, dan is de passieve latentie bij 19% (tarief 2026 tot en met € 200.000 winst) € 13.300.
Kan ik een belastinglatentie verwerken in jortt?
Nee. Een belastinglatentie hoort in een commerciële jaarrekening en bestaat fiscaal niet. In jortt maak je een fiscale jaarrekening, dus er is geen categorie voor een belastinglatentie en je kunt in jortt geen commerciële jaarrekening maken.
Hoe doe ik aangifte vennootschapsbelasting zonder belastinglatentie?
Je geeft de fiscale jaarcijfers op. Die staan in het rapport Aangifte vennootschapsbelasting (VPB) in jortt. Je neemt de bedragen over op de website van de Belastingdienst.
Wat moet ik doen als ik met een belastinglatentie overstap naar jortt?
Ga je van een commerciële jaarrekening naar een fiscale jaarrekening, dan waardeer je een of meer posten anders. Dat is een stelselwijziging. Vraag een fiscalist of de Belastingdienst wat dat voor je boekhouding betekent.