Een geconsolideerde jaarrekening

Heb jij een holding en een werkmaatschappij (deelneming), dan kun je van bijvoorbeeld een bank of kredietverstrekker de vraag krijgen een geconsolideerde jaarrekening aan te leveren.

Wat is een geconsolideerde jaarrekening?

Een geconsolideerde jaarrekening is een jaarrekening van een holding en haar werkmaatschappij (-en), waarin de balans en de winst-en-verliesrekeningen worden samengevoegd tot één geheel. Een geconsolideerde jaarrekening bestaat uit de financiële gegevens van meerdere vennootschappen.

Waarom doe je een consolidatie?

Een consolidatie heeft als voordeel dat je in één rapport kunt zien wat het resultaat is van de holding en haar werkmaatschappij (-en) samen. Ook heb je op deze manier beter inzicht in de bezittingen, eigen vermogen en schulden of financieringen van de groep als geheel.

Moet je consolideren?

Meestal niet. Staat je holding aan het hoofd van een groep, dan maakt ze in principe een geconsolideerde jaarrekening (artikel 2:406 BW). Maar een kleine groep mag de consolidatie achterwege laten (artikel 2:407 lid 2 BW). Dat geldt als:

• de groep samen binnen de grenzen voor een kleine onderneming blijft: aan twee van de drie eisen voldoen, namelijk een balanstotaal van niet meer dan € 7,5 miljoen, een netto-omzet van niet meer dan € 15 miljoen en gemiddeld minder dan 50 werknemers;
• geen van de bv’s een organisatie van openbaar belang is, zoals een bank of beursfonds;
• de algemene vergadering niet binnen zes maanden na het begin van het boekjaar schriftelijk bezwaar heeft gemaakt.

Een holding met één of twee werkmaatschappijen valt daar bijna altijd onder. Vraagt je bank of financier toch om een geconsolideerde jaarrekening, dan maak je hem voor hen.

Hoe moet je consolideren?

Consolideren betekent het samenvoegen van de balans en de winst-en-verliesrekeningen van de holding en werkmaatschappij (-en). Je telt de bedragen van dezelfde categorieën bij elkaar op. In de geconsolideerde jaarrekening staat dan bijvoorbeeld het totaal van de bedrijfsmiddelen, de vorderingen en de schulden.

Een aantal posten hoort niet thuis in een geconsolideerde jaarrekening. Denk bijvoorbeeld aan de waarde van de deelneming (werkmaatschappij), de onderlinge rekening-courantverhoudingen en de onderling gefactureerde omzet. Deze posten ga je elimineren.

Wat is elimineren?

Elimineren betekent het verwijderen van onderlinge verhoudingen op de balans en winst-en-verliesrekening. Door een aantal posten te verwijderen geef je een juist beeld van de financiële situatie van de groep als geheel, zonder dat bedragen op de balans en winst-en-verliesrekening door onderlinge posten “kunstmatig” hoog zijn.

Stel dat de holding op 31 december een factuur stuurt naar de werkmaatschappij voor € 100.000. In de holding zie je dit terug op de balans bij openstaande facturen klanten en in de winst-en-verliesrekening bij omzet. In de administratie van de werkmaatschappij zie je dit op de balans terug bij openstaande facturen leveranciers en in de winst-en-verliesrekening bij kosten.

Of je deze posten nu wel of niet elimineert, het resultaat onderaan de streep blijft hetzelfde. Toch elimineer je ze. Een geconsolideerde jaarrekening neemt de groep op als één geheel (artikel 2:405 BW), en binnen één geheel bestaat geen omzet aan jezelf. Laat je ze staan, dan blazen de onderlinge posten de omzet en kosten op, en ook de vorderingen en schulden.

Rekenvoorbeeld

Koertt Holding B.V. factureert Koertt B.V. € 100.000 managementfee. De werkmaatschappij heeft daarnaast € 400.000 omzet bij klanten, zoals De Boer BV, en € 250.000 andere kosten. Zo ziet de geconsolideerde winst-en-verliesrekening eruit:

De managementfee valt weg uit de omzet én uit de kosten. Het resultaat van de groep blijft € 150.000. Waardeert de holding de deelneming op nettovermogenswaarde, dan staat bij haar ook € 50.000 resultaat uit deelnemingen. Dat streep je ook weg, anders tel je de winst van de werkmaatschappij twee keer. Staat de factuur op 31 december nog open, dan streep je op de balans ook de vordering van de holding weg tegen de schuld van de werkmaatschappij.

Welke posten moeten worden geëlimineerd?

Onderstaand volgt een lijst van posten die moeten worden geëlimineerd:

• Waarde van de deelneming
• Eigen vermogen van de deelneming
• Openstaande debiteuren van holding of deelneming
• Openstaande crediteuren van holding of deelneming
• Rekening-courant vordering of schuld op holding of deelneming
• Omzet gefactureerd aan holding of deelneming
• Kosten gefactureerd aan holding of deelneming
• Rentekosten of opbrengsten van vordering of schuld aan holding of deelneming
• Resultaat deelneming

Hoe moet je elimineren?

Ga je elimineren, dan streep je posten tegen elkaar weg. Als voorbeeld: staat op de balans van de holding een rekening-courant vordering op de deelneming, dan streep je deze weg tegen de rekening-courant schuld aan de holding die op de balans van de deelneming staat. Per saldo is dit nul. Je kunt posten alleen elimineren wanneer deze aan elkaar gelijk zijn. Zijn ze niet gelijk, dan heb je waarschijnlijk nog niet alle boekingen voor het betreffende jaar gemaakt.

Consolideren en jortt

Vanuit jortt wordt een geconsolideerde jaarrekening niet ondersteund. Elke bv heeft in jortt een eigen administratie, met een eigen jaarrekening, KvK-jaarrekening en jaarafsluiting. De consolidatie maak je daarna buiten jortt, uit de jaarrekeningen van de bv’s. De meeste jortt’ers schakelen daar een jortt-boekhoudcoach voor in.

In jortt bereid je het wel goed voor:

1. Zet de werkmaatschappij in de administratie van de holding als deelneming. Hoe dat gaat, lees je bij deelnemingen boeken.
2. Boek betalingen tussen de bv’s op een rekening-courant, in beide administraties. Zie betalingen tussen holding en werkmaatschappij.
3. Boek een factuur van de holding aan de werkmaatschappij in beide administraties, met dezelfde datum en hetzelfde bedrag.
4. Laat in elke administratie de controle voor de aangifte vennootschapsbelasting groen worden en maak per bv de jaarrekening.
5. Leg de onderlinge posten van beide jaarrekeningen naast elkaar. Zijn ze gelijk, dan kun je ze elimineren.