Btw bedrag balans niet gelijk aan btw-aangifte

Het btw-bedrag op je balans hoort op 31 december gelijk te zijn aan wat je volgens de laatste btw-aangifte van dat jaar betaalt of terugkrijgt. Wijkt het meer dan € 25 af, dan meldt de Boekhoudbot het bij de controle voor je aangifte inkomstenbelasting of vennootschapsbelasting. Een paar euro verschil komt door afronding. Een groter verschil komt meestal door een btw-betaling op de verkeerde categorie, een boete, privé betaalde btw, een ontbrekende beginbalans of een boeking in een gesloten btw-periode.

Op je balans zie je hoeveel btw je nog moet betalen of hoeveel btw je nog terugkrijgt van de Belastingdienst. Een balans is een momentopname: hij laat de situatie op één datum zien. Voor de inkomstenbelasting en vennootschapsbelasting kijk je naar de stand van de btw op 31 december.

De btw-aangifte over het vierde kwartaal of december doe je in januari. Daarom staat het btw-bedrag op 31 december nog als schuld of vordering op je balans, en dat bedrag hoort gelijk te zijn aan wat je volgens die aangifte betaalt of terugkrijgt.

Je opent je oude jaren of btw-aangiftes niet. Je zoekt uit waar het verschil vandaan komt en corrigeert het met boekingen, of met een suppletie bij de Belastingdienst.

Let op
Je houdt de volgorde aan van het artikel.

Wanneer de Boekhoudbot dit meldt

De Boekhoudbot controleert dit bij het afsluiten van je jaar. Klik in het hoofdmenu op Boekhoudbot en daarna op Controleer mijn boekhouding voor de aangifte inkomstenbelasting (bij een bv aangifte vennootschapsbelasting). In het paneel Controle VPB / IB aangifte staat dan Het Btw-bedrag dat op de Balans staat is gelijk aan het saldo van de laatste Btw-aangifte van het jaar, of juist is niet gelijk.

De Boekhoudbot vergelijkt het btw-bedrag op je balans op 31 december met het totaal van de laatste btw-aangifte van dat jaar, de aangifte die je via jortt hebt ingediend. Heb je die niet via jortt ingediend, dan neemt hij de laatste gesloten btw-periode van het jaar. Een verschil van € 25 of minder meldt hij niet. Klik je op is niet gelijk, dan opent het paneel Btw-bedrag balans met een link naar dit artikel.

Staat er in hetzelfde paneel ook Nog niet alle Btw-periodes, in dit jaar, zijn afgesloten, sluit die periodes dan eerst af. Lees hoe in btw-periode afsluiten.

Hoe groot is het verschil?

Controleer eerst de huidige stand van zaken. Het btw-bedrag dat vandaag op je balans staat, hoort gelijk te zijn aan het bedrag van de aangifte van deze periode. Ook als je met je inkomstenbelasting of vennootschapsbelasting over vorig jaar bezig bent, controleer je eerst de stand van vandaag.

  1. Ga naar Rapporten in het hoofdmenu.
  2. Klik op Balans.
  3. Laat bij Balans tonen tot en met de datum van vandaag staan.
  4. Bekijk het bedrag bij Btw. Krijg je btw terug, dan staat het onder Nog te ontvangen; moet je btw betalen, dan onder Nog te betalen. Onthoud dit bedrag.
  5. Ga naar Btw-aangifte in het hoofdmenu.
  6. Bekijk het bedrag van de aangifte van deze periode. Heb je de btw van de vorige aangifte nog niet betaald of terugontvangen? Tel dit bedrag er dan bij op.
  7. Vergelijk het bedrag op de balans met het bedrag van de btw-aangifte of -aangiften.

Let op of het om te betalen of om terug te ontvangen btw gaat. Krijg je volgens de btw-aangifte € 200 terug en moet je volgens de balans € 500 betalen? Dan is je verschil € 700.

Voorbeeld

Het is 25 februari en Koertt doet per kwartaal aangifte. Op de balans van vandaag staat bij Nog te betalen een btw-schuld van € 600. Op de btw-aangifte van het eerste kwartaal staat € 400. Het verschil is € 200: volgens de balans moet Koertt € 600 betalen, volgens de btw-aangifte € 400. Er is in de boekhouding iets misgegaan en dat ga je nu uitzoeken.

Heeft Koertt de btw over het vierde kwartaal nog niet betaald? Dan moet het bedrag van de aangiften over het vierde en het eerste kwartaal samen gelijk zijn aan het btw-bedrag op de balans. Bij maandaangifte tel je januari en februari op.

Heb je suppleties ingediend die je nog niet hebt betaald of terugontvangen? Tel die bedragen dan ook op bij het bedrag van de btw-aangifte of -aangiften.

Wat je daarna doet

UitkomstLees verder bij
De bedragen zijn precies gelijkAlles sluit aan op totaalniveau. Dan heb je na het afsluiten van het vierde kwartaal nog facturen of boekingen met een datum in het vorige jaar gemaakt, en die btw staat nu in de aangifte van dit jaar. Controleer dat bij boekingen in een gesloten btw-periode.
Het verschil is € 25 of minderKlein verschil van enkele euro’s
Het verschil is meer dan € 25Groot verschil in btw

Klein verschil van enkele euro’s

Een klein verschil ontstaat door afronding. Op de btw-aangifte rondt jortt de btw per rubriek naar beneden af en de voorbelasting naar boven, op hele euro’s. Op de balans staat de btw tot op de cent. Zo kan er per aangifte een verschil van een paar euro ontstaan. Dat is niet erg, en het is handig om het af en toe te corrigeren. Lees hoe je deze correctie btw maakt.

Groot verschil in btw

Is het verschil groter dan een paar euro? Hieronder staan de mogelijke oorzaken, met per oorzaak hoe je het controleert en oplost.

Oorzaak 1: Is de betaling of ontvangst gelijk aan de btw-aangifte?

Jortt houdt op de btw-aangifte bij wat je aan btw moet betalen of terugkrijgt op basis van je facturen en boekingen. Wat je echt hebt betaald of teruggekregen, staat op de balanscategorie Betaalde of ontvangen btw.

Komen alle betalingen op Betaalde of ontvangen btw overeen met de btw-aangiften? Dan is dit niet de oorzaak.

Heb je iets anders geboekt op Betaalde of ontvangen btw, mist er een betaling omdat je bijvoorbeeld met een andere rekening hebt betaald, of staat er een andere betaling op? Dan is er een verschil. Je controleert dit zo:

  1. Ga naar Boekingen in het hoofdmenu.
  2. Kies bij de periode Per jaar en het jaar dat je wilt controleren.
  3. Zoek bij Categorieën de categorie Betaalde of ontvangen btw en zet er een vinkje bij. Je ziet nu de betalingen en ontvangsten van de btw.
  4. Open in een ander tabblad van je browser Btw-aangifte in het hoofdmenu.
  5. Controleer of de bedragen op Betaalde of ontvangen btw overeenkomen met de bedragen van de btw-aangiften.
  6. Doe dit voor elk jaar dat je je boekhouding met jortt hebt gedaan.

Doe je per kwartaal aangifte, dan horen er per jaar 4 betalingen of ontvangsten op Betaalde of ontvangen btw te staan. Bij maandaangifte zijn het er 12, bij jaaraangifte 1. Je betaalt de btw uiterlijk aan het eind van de maand na het tijdvak, en bij een jaaraangifte vóór 1 april. De betaling in januari hoort dus bij de aangifte over het vierde kwartaal of december van het jaar ervoor.

4 of 12 boekingen

Staan er in een jaar 4 of 12 bedragen die allemaal omzetbelasting betreffen, maar komen de bedragen niet overeen? Controleer dan eerst of je een boete hebt betaald. Lees verder bij Oorzaak 2: Boete geboekt als betaalde btw. Of een betaling omzetbelasting is, zie je aan het betalingskenmerk; op de hulpsite belastingkenmerk.nl (geen site van de Belastingdienst) kun je een kenmerk ontleden.

Heb je geen boetes betaald, dan dien je voor de periodes die niet kloppen een suppletie in. Lees meer over suppleties.

Meer dan 4 of 12 boekingen

Staan er meer boekingen dan de verwachte 4 of 12, controleer dan of het suppleties zijn of dat je ook andere dingen dan omzetbelasting hebt geboekt op Betaalde of ontvangen btw. Zijn het suppleties, tel ze dan mee zoals bij suppleties staat. Heb je ook andere dingen geboekt, ga dan verder bij Oorzaak 7: Boekingen horen niet op Betaalde of ontvangen btw.

Oorzaak 2: Boete geboekt als betaalde btw

Staat er een extra betaling aan de Belastingdienst op Betaalde of ontvangen btw, of is het bedrag dat je hebt betaald hoger dan wat in de btw-aangifte staat? Dan kan dit een boete zijn. Een boete boek je op de kostencategorie Boetes en bekeuringen.

Heb je de boete apart betaald, dan pas je de boeking aan:

  1. Klik op de boeking die je wilt wijzigen.
  2. Klik op het potlood (Wijzig). De boeking opent.
  3. Kies Kosten en als categorie Boetes en bekeuringen.
  4. Klik op Opslaan.

Bestaat de betaling aan de Belastingdienst uit de btw en een boete samen? Dan splits je de boeking:

  1. Klik op de boeking die je wilt wijzigen.
  2. Klik op het potlood (Wijzig). De boeking opent.
  3. Pas het bedrag aan naar het bedrag van de btw-aangifte.
  4. Klik op Opslaan.
  5. Klik onderin de boeking op de blauwe regel met het bankrekeningnummer. Het paneel Banktransactie opent.
  6. Klik bij Mogelijke koppelingen op Maak boeking.
  7. Kies Kosten en als categorie Boetes en bekeuringen.
  8. Klik op Opslaan.

Heb je de boete verkeerd geboekt in een jaar waarvan je de aangifte inkomstenbelasting of vennootschapsbelasting al hebt gedaan? Dan maak je de correctie in het jaar waarvoor je nog aangifte moet doen.

Boete corrigeren in ander jaar:

Maak de Kosten boeking:
  1. Klik rechtsboven op Toevoegen en kies Boeking. Het paneel Maak boeking aan opent.
  2. Kies Kosten en als categorie Boetes en bekeuringen.
  3. Vul als Omschrijving in: Correctie boete btw-aangifte.
  4. Kies als Factuurdatum december van het jaar waarvoor je aangifte gaat doen.
  5. Vul bij Totaal incl btw het bedrag van de boete in.
  6. Klik op Opslaan.
Maak de Balans boeking:
  1. Klik rechtsboven op Toevoegen en kies Boeking. Het paneel Maak boeking aan opent.
  2. Kies Balans en als categorie Betaalde of ontvangen btw.
  3. Vul als Omschrijving in: Correctie boete btw-aangifte.
  4. Kies als Boekdatum december van het jaar waarvoor je aangifte gaat doen.
  5. Vul bij Totaalbedrag het bedrag van de boete in met een - (min) ervoor.
  6. Klik op Opslaan.
  7. Klik in de boeking bij Mogelijke koppelingen op x boekingen en kies de Kosten boeking die je bij stap 1 hebt gemaakt.

Oorzaak 3: Btw-betaling verkeerd geboekt

Mis je een betaling op Betaalde of ontvangen btw en weet je zeker dat je die via je zakelijke rekening hebt betaald? Dan is de betaling op een andere categorie geboekt.

Boekhoudbot
De Boekhoudbot zoekt dit ook voor je uit. In het paneel Controle VPB / IB aangifte staat dan: Er zijn x boekingen gevonden die op Betaalde of ontvangen btw geboekt hadden moeten worden. Klik op de link en je ziet welke boekingen het zijn.

Typ in de zoekbalk Vind in je boekhouding, bovenin jortt: Belastingdienst. Je ziet dan alle betalingen aan en van de Belastingdienst. Staat de betaling die je mist ertussen, dan corrigeer je hem zo:

  1. Klik op de betaling die je mist. Het paneel Banktransactie opent.
  2. Klik op de blauwe tekst van de gekoppelde boeking, bijvoorbeeld Boeking 12.
  3. Klik op het potlood (Wijzig).
  4. Kies Balans en als categorie Betaalde of ontvangen btw.
  5. Klik op Opslaan.

Oorzaak 4: Btw privé betaald of ontvangen

Mis je betalingen of ontvangsten omdat je btw via je privérekening hebt betaald of ontvangen? Kijk op de btw-aangifte in jortt wat je in die periode moest betalen of terugkreeg. In Mijn Belastingdienst Zakelijk zie je ook wat je voor die periode hebt aangegeven.

Maak voor de privé betaalde of ontvangen btw een boeking:

  1. Klik rechtsboven op Toevoegen en kies Boeking. Het paneel Maak boeking aan opent.
  2. Kies Balans en als categorie Betaalde of ontvangen btw.
  3. Vul de Omschrijving, het Totaalbedrag en de Boekdatum in.
  4. Klik op Opslaan.
  5. Klik in de boeking bij Mogelijke koppelingen op Betaald met. Het paneel Kies betaalmethode opent.
  6. Kies Privé opname / storting. Is je rechtsvorm een bv, kies dan Mijn rekening-courant.

Gaat het om een betaling aan de Belastingdienst, dan vul je een positief bedrag in. Gaat het om een teruggaaf, dan vul je een negatief bedrag in.

Mis je betalingen in een jaar waarvan je de jaarrekening en de aangifte inkomstenbelasting of vennootschapsbelasting al hebt afgerond? Dan maak je de boekingen in het jaar waarvoor je nog aangifte moet doen.

Oorzaak 5: Btw verrekend met inkomstenbelasting of vennootschapsbelasting

Btw verrekend met inkomstenbelasting

Heb je btw teruggevraagd en heeft de Belastingdienst die teruggaaf verrekend met inkomstenbelasting die je moest betalen? Dan maak je hiervoor een boeking:

  1. Klik rechtsboven op Toevoegen en kies Boeking. Het paneel Maak boeking aan opent.
  2. Kies Balans en als categorie Betaalde of ontvangen btw.
  3. Vul de Omschrijving, het Totaalbedrag met een - (min) ervoor en de Boekdatum in.
  4. Klik op Opslaan.
  5. Klik in de boeking bij Mogelijke koppelingen op Betaald met. Het paneel Kies betaalmethode opent.
  6. Kies Privé opname / storting.

Btw verrekend met vennootschapsbelasting

Heb je btw teruggevraagd en heeft de Belastingdienst die teruggaaf verrekend met vennootschapsbelasting die je moest betalen? Dan maak je hiervoor twee boekingen.

Boeking 1
  1. Klik rechtsboven op Toevoegen en kies Boeking. Het paneel Maak boeking aan opent.
  2. Kies Balans en als categorie Betaalde of ontvangen btw.
  3. Vul de Omschrijving, het Totaalbedrag met een - (min) ervoor en de Boekdatum in.
  4. Klik op Opslaan.
Boeking 2
  1. Klik rechtsboven op Toevoegen en kies Boeking. Het paneel Maak boeking aan opent.
  2. Kies Kosten en als categorie Vennootschapsbelasting.
  3. Vul de Omschrijving, het bedrag bij Totaal incl btw en de Factuurdatum in.
  4. Klik op Opslaan.
  5. Klik in de boeking bij Mogelijke koppelingen op x boekingen.
  6. Klik op de boeking die je bij Boeking 1 hebt gemaakt.

Oorzaak 6: Geen beginbalans gemaakt

Ben je vanuit een ander pakket overgestapt naar jortt, dan maak je een beginbalans voor de btw. Zo weet jortt wat je nog aan btw moet betalen of terugkrijgt over de tijd voor jortt. Heb je die beginbalans niet gemaakt en betaal je btw over het voorgaande jaar? Dan lijkt het in de boekhouding alsof je die btw onterecht hebt betaald.

Werk je vanaf de start van je bedrijf met jortt, dan hoef je dit niet te controleren.

Bekijk eerst wat je aan btw hebt betaald of ontvangen in de eerste periode dat je met jortt werkte:

  1. Ga naar Boekingen in het hoofdmenu.
  2. Kies bij de periode Per jaar het jaar waarin je met jortt bent begonnen.
  3. Zet bij Categorieën een vinkje bij Betaalde of ontvangen btw. Je ziet nu de betalingen en ontvangsten van de btw.
  4. Kijk welk bedrag je hebt betaald of ontvangen over de periodes waarin je nog niet met jortt werkte. Houd rekening met suppleties.

Bekijk nu wat er op de balans staat:

  1. Ga naar Rapporten in het hoofdmenu.
  2. Klik op Balans.
  3. Zet Balans tonen tot en met op de laatste dag voordat je met jortt begon. Ben je op 1 januari 2026 begonnen, dan kies je 31 december 2025.
  4. Bij Btw hoort nu het bedrag te staan dat je in januari 2026 hebt betaald of teruggekregen.

Komen de twee bedragen overeen, dan komt het verschil niet door een ontbrekende beginbalans. Klopt het niet, maak dan alsnog een beginbalans. Lees hoe je een beginbalans voor de btw maakt.

Let op
Werk je al een aantal jaren met jortt en heb je nooit een beginbalans voor de btw gemaakt? Dan kloppen er meestal meer posten op je beginbalans niet. Overleg met een jortt boekhoudcoach hoe je dit het beste oplost.

Oorzaak 7: Boekingen horen niet op Betaalde of ontvangen btw

Staan er meer boekingen dan de verwachte 4 of 12, controleer dan of je ook andere dingen dan omzetbelasting hebt geboekt op Betaalde of ontvangen btw. Denk aan inkomstenbelasting, motorrijtuigenbelasting of een overboeking naar een spaarrekening voor de btw. Aan het betalingskenmerk zie je om welke belasting het gaat. Weet je wat je verkeerd hebt geboekt? Neem dan contact op met support; zij helpen je de juiste correctie te maken.

Oorzaak 8: Boekingen gemaakt in gesloten btw-periode

Heb je facturen of boekingen gemaakt in een periode waarvan je de btw-periode al hebt gesloten? De btw komt op de balans in de periode van de factuur of boeking. Is die btw-periode gesloten, dan neemt jortt de btw mee in de eerstvolgende open btw-aangifte.

Je controleert dit zo:

  1. Ga naar Btw-aangifte in het hoofdmenu.
  2. Klik op de btw-aangifte van het eerste kwartaal of januari van het nieuwe jaar.
  3. Klik op een rubriek waar een bedrag bij staat. De lijst met boekingen en facturen van die rubriek opent.
  4. Klik op Sorteer en kies Datum. Je ziet nu of er facturen of boekingen met een datum in het vorige jaar tussen staan.

Staan er facturen of boekingen van het vorige jaar tussen? Gaat het om € 1.000 btw of minder, dan mag je die volgens de Belastingdienst verwerken in je eerstvolgende aangifte, en dat heeft jortt al gedaan. Gaat het om meer dan € 1.000, dan doe je een suppletie, zo snel mogelijk en uiterlijk binnen 8 weken nadat je de fout ontdekte (Belastingdienst: btw-aangifte corrigeren). Na de suppletie is het btw-bedrag op je balans op 31 december gelijk aan de aangifte over het vierde kwartaal of december plus het bedrag van de suppletie. Lees hoe dat in jortt gaat bij suppleties.

Oorzaak 9: EU-btw op de verkeerde categorie

Doe je aangifte via het EU-btw-éénloketsysteem, bijvoorbeeld voor je Belgische btw? Die betalingen horen op de balanscategorie Betaalde of ontvangen EU-btw, niet op Betaalde of ontvangen btw. Staan ze op de gewone btw-categorie, dan klopt het btw-bedrag op je balans niet meer met je Nederlandse btw-aangifte.

  1. Ga naar Boekingen in het hoofdmenu.
  2. Zet bij Categorieën een vinkje bij Betaalde of ontvangen btw en zoek betalingen voor het éénloketsysteem.
  3. Zet zo’n betaling op Balans en de categorie Betaalde of ontvangen EU-btw, zoals bij Oorzaak 3.
  4. Zet daarna een vinkje bij Betaalde of ontvangen EU-btw en controleer of alle betalingen voor het éénloketsysteem daar staan.

Begon je met het éénloketsysteem voordat je met jortt werkte? Lees dan ook beginbalans EU-btw éénloketsysteem.

Doe je je btw-aangifte buiten jortt?

Dien je je btw-aangifte niet via jortt in, sluit dan toch elke btw-periode in jortt af. Dan blijft wat in jortt staat gelijk aan wat je bij de Belastingdienst hebt ingediend, en zet jortt latere wijzigingen in de volgende periode. Zonder een via jortt ingediende aangifte vergelijkt de Boekhoudbot de balans met de laatste gesloten btw-periode van het jaar.

Controleer daarna of de bedragen kloppen, zoals bij Oorzaak 1: vergelijk de betalingen op Betaalde of ontvangen btw met de btw-aangiften in jortt. Zit er een verschil in, bepaal dan wat klopt:

  • Heb je je boekhouding in jortt gedaan, dan klopt jortt waarschijnlijk. Dien de afwijkende periode dan alsnog als suppletie in.
  • Bereken je je btw bewust buiten jortt, bijvoorbeeld omdat je de margeregeling met de hand verwerkt, verwerk die berekening dan met correctieboekingen in jortt, zoals bij margeregeling handmatig verwerken.

Veelgestelde vragen over een verschil tussen btw-balans en btw-aangifte

Heb je een vraag? Wij hebben de antwoorden!

Een balans is een momentopname en laat de situatie op een specifieke datum zien. De btw-aangifte over het vierde kwartaal of december doe je pas in januari, daarom staat het btw-bedrag op 31 december nog als schuld of vordering op je balans. Dat bedrag hoort gelijk te zijn aan wat je volgens die laatste aangifte van het jaar betaalt of terugkrijgt.

De Boekhoudbot vergelijkt bij de controle voor je aangifte inkomstenbelasting of vennootschapsbelasting het btw-bedrag op je balans op 31 december met het totaal van de laatste btw-aangifte van dat jaar. Wijkt het meer dan 25 euro af, dan meldt hij: Het Btw-bedrag dat op de Balans staat is niet gelijk aan het saldo van de laatste Btw-aangifte van het jaar. Een verschil van 25 euro of minder meldt hij niet.

Ga naar Rapporten in het hoofdmenu en klik op Balans. Laat de datum van vandaag staan en onthoud het bedrag bij Btw onder Nog te ontvangen of Nog te betalen. Ga daarna naar Btw-aangifte in het hoofdmenu en bekijk het bedrag van de aangifte van deze periode. Heb je de btw van de vorige aangifte nog niet betaald of terugontvangen, tel dat er dan bij op, en vergelijk beide bedragen. Let goed op of het om te betalen of terug te ontvangen btw gaat.

Ja. Staat er een extra betaling aan de Belastingdienst op de balanscategorie Betaalde of ontvangen btw, of is het betaalde btw-bedrag hoger dan in de aangifte, dan kan dit een boete zijn. Boetes boek je op de kostencategorie Boetes en bekeuringen. Je past de boeking aan of splitst hem als de betaling uit btw én boete bestaat.

Doe je per kwartaal aangifte, dan horen er per jaar 4 betalingen of ontvangsten op de categorie Betaalde of ontvangen btw te staan, bij maandaangifte 12 en bij jaaraangifte 1. Je betaalt de btw uiterlijk aan het eind van de maand na het tijdvak, en bij een jaaraangifte vóór 1 april. De betaling in januari hoort dus bij de aangifte over het vierde kwartaal of december van het jaar ervoor. Suppleties komen er los bij.

De btw komt op de balans in de periode van de factuur of boeking. Is de btw-periode al gesloten, dan neemt jortt de btw mee in de eerstvolgende open btw-aangifte. Controleer dit via Btw-aangifte in het hoofdmenu: open de aangifte van het eerste kwartaal of januari, klik op een rubriek met een bedrag en sorteer op Datum. Gaat het in 2026 om meer dan 1.000 euro btw uit het vorige jaar, dan doe je volgens de Belastingdienst een suppletie, binnen 8 weken nadat je de fout ontdekte.

Ja. Betalingen van de EU-btw uit het eenloketsysteem, bijvoorbeeld je Belgische btw, horen op de balanscategorie Betaalde of ontvangen EU-btw en niet op Betaalde of ontvangen btw. Staan ze op de gewone btw-categorie, dan klopt het btw-bedrag op je balans niet meer met je Nederlandse btw-aangifte. Filter je boekingen daarom ook op Betaalde of ontvangen EU-btw en controleer of alle EU-btw-betalingen daar staan.

Sluit in ieder geval je btw-periodes in jortt af, zodat jortt jouw ingediende aangifte vastlegt en latere wijzigingen in de volgende periode zet. Zonder een via jortt ingediende aangifte vergelijkt de Boekhoudbot de balans met de laatste gesloten btw-periode van het jaar. Vergelijk daarna de betalingen op Betaalde of ontvangen btw met de aangiften in jortt. Wijkt een periode af, bepaal dan wat klopt: dien de afwijkende periode alsnog als suppletie in, of verwerk een berekening die je bewust buiten jortt maakt met correctieboekingen.