Digitale rapportage aan de Belastingdienst

Naast de plicht om elektronisch te factureren komt er een tweede verplichting aan: digitale rapportage. Je stuurt dan per transactie een set gegevens naar de Belastingdienst, rechtstreeks uit je boekhouding.

Wat digitale rapportage is

Vandaag vat je je omzet samen. Je doet per maand of per kwartaal btw-aangifte, en lever je aan bedrijven in andere EU-landen, dan doe je daarnaast een ICP-aangifte met de btw-nummers van je klanten en de bedragen erin.

Bij digitale rapportage gaat dat per factuur. Zodra een e-factuur de deur uit gaat, gaan de gegevens van die factuur naar de Belastingdienst: wie, wanneer, welk bedrag en welk btw-tarief. Er komt geen extra formulier bij, want het loopt uit dezelfde e-factuur die je toch al verstuurt. Daarom zitten de twee verplichtingen aan elkaar vast: zonder gestructureerde factuur valt er niets te rapporteren.

Wanneer het ingaat

Het kabinet heeft deze data vastgelegd in de contourenbrief van 11 september 2026. De wet moet er nog komen. De internetconsultatie staat gepland voor het najaar van 2026, het wetsvoorstel gaat vóór de zomer van 2027 naar de Tweede Kamer, en het kabinet wil de behandeling vóór 1 juli 2028 afgerond hebben. Tot die tijd kan er nog het een en ander veranderen.

De opgaaf ICP vervalt

Doe je nu een ICP-aangifte, dan houdt die per 1 juli 2030 op. De gegevens die je daar nu per maand of kwartaal in een verzamelopgaaf zet, gaan vanaf dat moment per factuur mee met de rapportage. Dat volgt uit de Europese btw-richtlijn zelf, niet pas uit de Nederlandse uitwerking. Tot die datum doe je de ICP-aangifte gewoon zoals nu.

Ook je inkopen uit de EU tellen mee

Dit is de grootste verandering, en hij raakt een veel bredere groep dan de ICP-aangifte vandaag. Koop je in bij een leverancier in een ander EU-land, dan moet je die inkoop straks zelf melden. De opgaaf ICP gaat alleen over wat je levert; de digitale rapportage gaat ook over wat je afneemt.

De btw-richtlijn laat landen deze plicht voor inkopen weglaten. Het kabinet kiest ervoor hem wel in te voeren, terwijl het bedrijfsleven hem een onnodige lastenverzwaring noemt en onderzoeksbureau EY adviseerde er voorlopig van af te zien. De redenering van het kabinet is dat een boekhoudpakket dit grotendeels automatisch kan doen, en dat de extra last daarmee beperkt blijft.

Binnen welke termijn de gegevens weg moeten

• Lever je aan een bedrijf in een ander EU-land, dan gaan de gegevens weg op het moment dat je de factuur uitreikt, of op het moment waarop je hem had moeten uitreiken.
• Koop je in bij een bedrijf in een ander EU-land, dan heb je tot de vijfde dag na ontvangst van de e-factuur.
• Stelt je klant de factuur zelf op, dan geldt vijf dagen na het uitreiken ervan.
• De factuur zelf moet bij transacties met andere EU-landen binnen tien dagen na de levering of de dienst de deur uit.

Die termijnen komen uit de btw-richtlijn en niet uit het Nederlandse besluit, en ze lopen in kalenderdagen. Let op het verschil tussen de eerste twee: bij een levering hangt de termijn aan een factuur die jij verstuurt, bij een inkoop aan een factuur die binnenkomt op een moment dat je niet zelf plant.

Gebruik je de kleineondernemersregeling?

Dan val je volgens de plannen buiten de digitale rapportage, net als buiten de plicht om elektronisch te factureren. Eén ding geldt wel voor je: je moet e-facturen kunnen ontvangen van andere ondernemers. Wat de regeling verder inhoudt, staat bij de kleineondernemersregeling.

Wat er met je gegevens gebeurt

De Belastingdienst krijgt hiermee zicht op transacties, en dat punt is ook binnen het ministerie zelf onderwerp van discussie geweest. Het kabinet noemt in de brief deze waarborgen: alleen een beperkte set gegevens, toegang alleen voor wie die nodig heeft, vastleggen wie wanneer met welk doel gegevens bekijkt, toezicht op misbruik, risicomodellen die vooraf worden getest, en het voornemen van een bewaartermijn van tien jaar. De Autoriteit Persoonsgegevens toetst het wetsvoorstel, en het kabinet zegt toe de wettekst aan te passen als het concept die toets niet doorstaat.

Wat je nu moet doen

Nog niets. De datum ligt bijna vier jaar vooruit en de wet ligt er nog niet, dus er valt nog niets in te richten. Ook in jortt hoef je hiervoor nu niets in te stellen.

Wat vandaag al werkt is de factuurkant. In jortt verstuur en ontvang je e-facturen via Peppol in elk pakket, ook in het gratis jortt Starter. Dat scheelt je nu al overtypwerk, en het is precies de gestructureerde vorm waar de rapportage straks op leunt: de gegevens die zij nodig heeft, staan dan al in je boekhouding.