Fiscale winstberekening in de ib-aangifte: de controle uitgelegd

Fiscalewinstberekening is het laatste scherm met de cijfers uit je boekhouding. Je vult er niets nieuws in: het formulier neemt je balans en je privéonttrekkingen en rekent daaruit je winst uit. Daarna vergelijkt het die winst met het saldo van je winst-en-verliesrekening. Komen die twee niet op hetzelfde bedrag uit, dan krijg je een waarschuwing en kun je niet verder.

De schermen op deze pagina komen uit het voorbeeld van Suzan Smitt, zzp’er met een eenmanszaak die websites ontwerpt.

Waarom de Belastingdienst zo rekent

Jij weet je winst uit je winst-en-verliesrekening: opbrengsten min kosten. De Belastingdienst rekent hem een tweede keer uit, langs een andere weg: uit de groei van je vermogen. Dat is een driehoekscontrole die je niet kunt misleiden. Wie omzet buiten de boeken houdt, ziet dat namelijk wel terug in zijn banksaldo of in zijn privéopnamen, en dus in deze som.

De som gaat zo:

De gedachte erachter: je vermogen groeit met je winst en krimpt met wat je eruit haalt. Draai je dat om, dan krijg je je winst terug. Suzan hield 6.560 euro in de zaak en haalde er per saldo 47.585 euro uit, dus verdiende ze 54.145 euro.

• Ondernemingsvermogen einde en begin boekjaar. Deze twee komen rechtstreeks van je balans passiva, regel Eigen vermogen. Vergeet je daar de kolom Boekwaarde begin boekjaar, dan loopt deze som meteen mis.
• Privéonttrekkingen en Privéstortingen. Deze komen van het scherm Privéonttrekkingen en -stortingen.

Controle winstberekening

Onder de som staat het blok Controle winstberekening. De eerste regel, Winstberekening volgens Winst-en-verliesrekening, is het saldo dat je eerder hebt ingevuld. Die moet gelijk zijn aan de Winstberekening erboven.

Heb je een vof of maatschap, dan heet deze regel Winstberekening volgens Winstaandeel in plaats van volgens Winst-en-verliesrekening. Het is dezelfde controle; het bedrag komt dan van het scherm Winstaandeel in plaats van rechtstreeks uit je winst-en-verliesrekening.

Daaronder telt het formulier drie correcties op om tot je fiscale winst te komen:

• Niet-aftrekbare kosten en lasten. Kosten die je wel hebt gemaakt maar niet (helemaal) mag aftrekken, zoals boetes of een deel van je representatiekosten. Die vul je in op het scherm Niet-aftrekbare kosten en lasten en ze verhogen je fiscale winst.
• Wijzigingen toelaatbare reserves. Toevoegingen aan en onttrekkingen uit je reserves, van het scherm Wijzigingen in toelaatbare reserves.
• Vrijgestelde winstbestanddelen. Winst waarover je geen belasting hoeft te betalen. Die gaat er weer af.

Wat er onderaan overblijft is de Fiscalewinstberekening: de winst waarover je belasting betaalt, vóór de ondernemersaftrek en de mkb-winstvrijstelling.

In het voorbeeld hierboven had Suzan € 248 aan niet-aftrekbare representatiekosten. Haar winst-en-verliesrekening sluit dus op 54.145 euro, maar haar fiscale winst is 54.393 euro. Dat verschil hoort er te zijn: het is precies het bedrag dat ze wel heeft uitgegeven maar niet mag aftrekken.

De waarschuwing: winstberekening niet gelijk

Klopt de controle niet, dan meldt het formulier dat woordelijk.

Kijk eerst hoe groot het verschil is. Dat bepaalt wat je moet doen.

Klein verschil: 5 euro of minder

Een verschil van een paar euro komt door afronding. Jortt rekent met twee cijfers achter de komma en de Belastingdienst vraagt hele euro’s.

Kijk wat het verschil is tussen de Winstberekening en de Winstberekening volgens Winst-en-verliesrekening. In het voorbeeld hierboven is dat 1 euro. Corrigeer dat door het bedrag bij Privéonttrekkingen met datzelfde bedrag aan te passen: hier verhoog je 49.084 naar 49.085. Laat de controle daarna opnieuw uitvoeren en de melding verdwijnt.

Groot verschil: meer dan 5 euro

Dan is er echt iets mis. De bedragen zijn niet goed overgenomen uit het jortt-rapport, of er zit een fout in je boekhouding. Loop deze vier dingen na, in deze volgorde:

1. De kolom Boekwaarde begin boekjaar op je balans. Dit is de meest voorkomende oorzaak. Het jortt-rapport geeft alleen de eindstand, dus de beginkolom moet je uit vorig jaar halen; wie hem leeg laat, krijgt hier een verschil ter grootte van je hele beginvermogen.
2. Een dubbel getelde bijtelling. Heb je een auto van de zaak, dan zit de bijtelling al in Privéonttrekkingen in geld uit jortt én vul je hem apart in bij het autoblok. Lees hoe je dat oplost bij auto van de zaak.
3. Een vergeten privéonttrekking. Geld naar een pensioen- of lijfrenteverzekeraar via je zakelijke rekening telt mee als privéonttrekking, ook als jortt het niet zo heeft geboekt.
4. De rest van de balans. Loop alle bedragen na, zowel de activa als de passiva.

Kom je er zo niet uit, ga dan naar de oplossingen voor problemen met de ib-aangifte.

Los een groot verschil nooit op door de privéonttrekkingen zomaar aan te passen tot het klopt. Dan verdwijnt de melding wel, maar geef je een winst op die niet strookt met je boekhouding. Alleen bij een afrondingsverschil van een paar euro is die correctie de bedoelde route.

Klaar?

Geeft de controle geen melding meer, dan is de aangifte op dit punt in orde. Dit is het laatste scherm met de cijfers uit je boekhouding; daarna gaat de aangifte verder met de rest van je inkomen. Print of bewaar tot slot de jaarrekening.