Wijzigingen in toelaatbare reserves in de ib-aangifte: elk invulveld uitgelegd

Een fiscale reserve is een deel van je winst dat je van de Belastingdienst nog even opzij mag zetten in plaats van er nu belasting over te betalen. Op het scherm Wijzigingen in toelaatbare reserves geef je op wat er dit jaar in die reserves is gebeurd: wat erbij kwam en wat eruit ging.

Voor de meeste ondernemers blijft dit scherm helemaal leeg. Heb je op je balans passiva geen egalisatiereserve, herinvesteringsreserve of oudedagsreserve staan, dan is er ook niets gewijzigd en laat je alle velden leeg. Dat is het geval bij Suzan Smitt, de zzp’er uit de andere schermen van deze uitleg.

Het scherm heeft twee blokken: eerst de afnames, dan de toevoegingen. Onderaan trekt het formulier de toevoegingen van de afnames af.

Waarom er drie afnames zijn en maar twee toevoegingen

Dat valt op zodra je het scherm ziet, en het formulier legt het bovenaan zelf uit: “Vanaf 1 januari 2023 kunt u geen bedrag meer toevoegen aan de oudedagsreserve.”

De oudedagsreserve (de FOR) is afgeschaft voor nieuwe toevoegingen. Had je op 31 december 2022 al een reserve opgebouwd, dan mag die blijven staan tot je hem afwikkelt, en tot die tijd kun je hem alleen nog laten afnemen. Daarom staat Afname oudedagsreserve er wel en Toevoeging oudedagsreserve niet.

Kom je een ouder screenshot of een oudere handleiding tegen waar wél een veld Toevoeging oudedagsreserve op staat, dan gaat dat over een boekjaar tot en met 2022. Dat veld bestaat in het huidige formulier niet meer.

Afnames

Een afname betekent dat er geld uit de reserve terug in je winst valt. Je winst gaat er dus omhoog van.

• Afname egalisatiereserve. Je had geld gereserveerd voor een grote onderhoudsuitgave die eens in de zoveel jaar terugkomt, en dat onderhoud is nu gedaan. Het gereserveerde bedrag valt vrij.
• Afname herinvesteringsreserve. Je had de boekwinst op een verkocht bedrijfsmiddel gereserveerd om iets nieuws te kopen. Koop je dat nieuwe bedrijfsmiddel, dan haal je de reserve eraf. Lees hoe dat werkt bij bedrijfsmiddel verkopen. Loopt de termijn van drie jaar af zonder dat je hebt geherinvesteerd, dan valt de reserve alsnog vrij en komt het bedrag ook hier te staan.
• Afname oudedagsreserve. Je oudedagsreserve is kleiner geworden, bijvoorbeeld omdat je een lijfrente hebt gekocht of omdat je met je onderneming bent gestopt.

Heb je via je zakelijke rekening geld overgemaakt naar een pensioen- of lijfrenteverzekeraar en is je oudedagsreserve daardoor gedaald, dan raakt dat ook je privéonttrekkingen. Het bedrag waarmee de reserve afnam tel je daar zelf op bij je privéonttrekkingen in geld, want pensioen opbouwen is een privéaangelegenheid.

Onder de drie velden telt het formulier ze op tot Totaal afnames.

Toevoegingen

Een toevoeging betekent dat je een deel van je winst opzij zet. Je winst gaat er dus omlaag van.

• Toevoeging egalisatiereserve. Je zet geld apart voor groot onderhoud dat eraan komt. Voorwaarde is dat het om een uitgave gaat die periodiek terugkeert en die je redelijkerwijs kunt begroten.
• Toevoeging herinvesteringsreserve. Je hebt een bedrijfsmiddel verkocht met boekwinst en zet die boekwinst apart om binnen drie jaar iets nieuws te kopen. Vul je hier een bedrag in, dan zie je diezelfde reserve terug op je balans passiva, waar het formulier een specificatie per verkocht bedrijfsmiddel vraagt.

Daaronder staat Totaal toevoegingen.

De uitkomst en waar die terechtkomt

Onderaan trekt het formulier de toevoegingen van de afnames af. Wat eruit komt heet Wijzigingen in toelaatbare reserves en gaat naar het scherm Fiscalewinstberekening, waar het bij je winst wordt opgeteld.

Een rekenvoorbeeld. Stel dat je een bedrijfsmiddel hebt verkocht met € 6.500 boekwinst en die apart zet, en dat je tegelijk € 4.200 uit een oudere herinvesteringsreserve gebruikt voor een nieuwe aanschaf:

De uitkomst is negatief, dus je fiscale winst gaat met € 2.300 omlaag. Zet je meer opzij dan er vrijvalt, dan is dat altijd zo; valt er meer vrij dan je opzij zet, dan gaat je winst omhoog.

Wat jortt hiervoor levert

Niets, en dat is met opzet. Het rapport Aangifte inkomstenbelasting (IB) kent de standen van je reserves, want die staan op je balans, maar niet de wijzigingen erin. Dit scherm vul je dus zelf in, aan de hand van je balans van dit jaar en die van vorig jaar: het verschil tussen die twee standen is de afname of de toevoegingen die je hier opgeeft.

Klopt het verschil tussen de twee balansen niet met wat je hier invult, dan loopt je fiscale winstberekening niet rond. Reken het daarom na voordat je verdergaat: stand begin boekjaar min stand einde boekjaar is de afname, andersom is de toevoeging.