Willekeurige afschrijvingen: elk invulveld uitgelegd

Willekeurig afschrijven betekent dat je zelf bepaalt hoe snel je een bedrijfsmiddel afschrijft, in plaats van met de vaste jaarlijkse afschrijving. In de praktijk schrijf je het bedrijfsmiddel dan in één keer helemaal af. Je winst valt dat jaar lager uit, dus betaal je dat jaar minder vennootschapsbelasting; in de jaren daarna heb je geen afschrijving meer op dat bedrijfsmiddel en valt je winst dus hoger uit.

Voor een bv gaat het vrijwel altijd om de Vamil: de willekeurige afschrijving op milieubedrijfsmiddelen die op de Milieulijst van RVO staan en die je daar hebt gemeld. De bekendere regeling voor startende ondernemers geldt alleen voor de inkomstenbelasting en dus niet voor een bv.

Maak het bedrijfsmiddel in jortt altijd eerst aan, ook als je het in één keer wilt afschrijven. Alleen dan houdt jortt de willekeurige afschrijving voor je bij en staat hij klaar in het vpb-rapport. Lees hoe je willekeurig afschrijft in boekhoudprogramma jortt.

De vraag die dit scherm oproept

De aangifte vraagt er aan het begin naar, op het scherm Belastingplichtige:

Hebt u in dit boekjaar willekeurig afgeschreven op bedrijfsmiddelen in Nederland? Dit antwoord staat in het vpb-rapport van jortt. Is het Nee, dan komt er verder niets: geen extra scherm en geen specificatie. Is het Ja, dan krijgt de aangifte een scherm Willekeurige afschrijvingen erbij.

Het scherm Willekeurige afschrijvingen

Boven de tabel staat de opdracht: Specificeer de bedrijfsmiddelen waarop u willekeurig hebt afgeschreven. Daaronder vul je per bedrijfsmiddel één regel met drie velden:

• Omschrijving bedrijfsmiddel. Hoe het bedrijfsmiddel in je administratie heet, bijvoorbeeld emissiearme verwarmingsketel. Neem dezelfde naam over als in jortt, dan is het later terug te vinden.
• Bedrag afschrijving. Het bedrag van de willekeurige afschrijving op dit bedrijfsmiddel. Dat is precies het bedrag dat jortt in de kaart Willekeurige Afschrijvingen bij dit bedrijfsmiddel noemt.
• Boekwaarde einde boekjaar. Wat het bedrijfsmiddel na die afschrijving nog op je balans waard is. Heb je het in één keer volledig afgeschreven, dan is dat 0.

Met de knop Bedrijfsmiddel toevoegen krijg je een regel erbij, zodat je meerdere bedrijfsmiddelen kunt specificeren.

Dit scherm zit niet in het menu zolang de vraag bij Belastingplichtige op Nee staat. Kom je er niet, controleer dan eerst dat antwoord. Hetzelfde geldt de andere kant op: zet je de vraag terug op Nee, dan verdwijnt de specificatie die je al had ingevuld.

Het bedrag zit al in je afschrijvingen

Dit is het punt waarop het vaakst misgaat. Een willekeurige afschrijving is geen extra aftrekpost: het bedrag hoort gewoon in de afschrijvingsregels van je winst-en-verliesrekening. Het formulier zegt dat er zelf boven het blok bij:

Vermeld het totale bedrag van de afschrijving, inclusief de willekeurige afschrijving. Schrijf je dus een machine van € 2.600 in één keer af, dan zit die € 2.600 in het bedrag bij Machines en installaties, en niet ergens apart. Het scherm Willekeurige afschrijvingen vertelt de Belastingdienst alleen wélk deel van dat bedrag willekeurig was.

Een milieubedrijfsmiddel in je bedrijfspand

Er is één plek in het formulier waar de willekeurige afschrijving een eigen invulveld heeft. Vul je bij Gebouwen en terreinen een bedrag in, dan verschijnt eronder de Specificatie afschrijvingen op gebouwen en terreinen:

Die specificatie heeft drie koppen: Bedrijfsgebouwen waarvoor de bodemwaarde geldt met het veld Bedrijfsgebouwen die ter beschikking zijn gesteld, Bedrijfsgebouwen waarvoor géén bodemwaarde geldt met het veld Willekeurig af te schrijven milieubedrijfsmiddelen, en Bedrijfsterreinen met het veld Afschrijving bedrijfsterreinen.

Waarom staat dat middelste veld daar? Voor een gewoon bedrijfsgebouw mag je niet verder afschrijven dan de bodemwaarde: in de vennootschapsbelasting is dat 100% van de WOZ-waarde. Voor een milieubedrijfsmiddel geldt die grens niet, dus dat deel moet apart worden gemeld. Huur je je werkplaats of kantoor, dan laat je zowel de regel Gebouwen en terreinen als deze specificatie leeg.

Waar je de bedragen in jortt vindt

Het rapport Aangifte vennootschapsbelasting (VPB) 2025 in boekhoudprogramma jortt heeft een eigen kaart Willekeurige Afschrijvingen, met dezelfde twee bedragen als het aangifteformulier:

1. Ga naar Rapporten links in het hoofdmenu.
2. Klik op Aangifte vennootschapsbelasting (VPB) en kies het boekjaar.
3. Zoek de kaart Willekeurige Afschrijvingen.

Heb je dit boekjaar niet willekeurig afgeschreven, dan zegt jortt dat ook. In dat geval antwoord je bij Belastingplichtige met Nee en ben je klaar:

In je boekhouding boekt jortt een willekeurige afschrijving op de categorie Afschrijvingen en dan Afschrijvingen op bedrijfsmiddelen en dan Willekeurige afschrijvingen. Het bedrijfsmiddel wordt op de balans minder waard en de afschrijving komt als kosten in je winst-en-verliesrekening.

Wat er met deze bedragen gebeurt

Omdat het bedrag al in je afschrijvingen zit, werkt het gewoon door in het saldo winst-en-verliesrekening en daarmee in je fiscale winst en je belastbare winst. Bij Gegevens belastbare winst hoef je er niets meer mee te doen: er is geen correctie voor een willekeurige afschrijving.

Wat je wel merkt, zit in de jaren erna. Een bedrijfsmiddel dat je in één keer hebt afgeschreven staat op € 0 en levert geen afschrijving meer op, dus je winst valt dan hoger uit. Je hebt de belasting uitgesteld, niet afgeschaft.