Accounting principes

accounting principes

Accounting principes zijn de basisregels van het boekhouden waar accountants mee werken. Ze bepalen hoe je je bezittingen waardeert en in welke periode je omzet en kosten boekt. Boekhouden is geen exacte wetenschap: voor veel boekingen zijn meer mogelijkheden, en de principes helpen je een keuze te maken die ook een ander kan volgen.

Accounting principes en goed koopmansgebruik

De principes komen uit het vak. Je vindt ze terug in de wet (Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek, voor de jaarrekening van een bv) en in de Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving. Voor je belasting geldt goed koopmansgebruik: de fiscale norm voor je winst, uitgewerkt door de rechter. De twee lijken op elkaar, maar niet alle woorden betekenen hetzelfde. Waar dat speelt, staat het op de pagina van het beginsel.

Waarom deze principes handig zijn als je zelf boekhoudt

Als je zelf je boekhouding doet, heb je niet voor elke boeking een vaste regel om op terug te vallen. Ken je de basisprincipes, dan begrijp je waaróm een boeking op een bepaalde manier hoort en kun je zelf een onderbouwde keuze maken. Je houdt je balans en winst-en-verliesrekening zo betrouwbaar en consistent, en je kunt je cijfers makkelijker uitleggen aan de Belastingdienst, je boekhouder of jezelf in een later jaar.

De accounting principes op een rij

Hieronder staan de twaalf beginselen die we uitleggen, met per beginsel kort waar het over gaat. Klik door voor de volledige uitleg en voorbeelden.

  • Continuïteitsbeginsel: je gaat ervan uit dat je onderneming voorlopig blijft bestaan, en waardeert je bezittingen daar ook op.
  • Entiteitsbeginsel: je bedrijf is een eigen eenheid, dus je houdt zakelijk en privé gescheiden, ook als eenmanszaak.
  • Elk feit heeft twee gevolgen: elke boeking raakt altijd minstens twee rekeningen, zodat je boekhouding in evenwicht blijft (dubbel boekhouden).
  • Kostenbeginsel: je waardeert wat je koopt tegen de prijs die je er echt voor betaald hebt, niet tegen een geschatte waarde.
  • Materialiteitsbeginsel: je toont alleen apart wat het beeld van je cijfers kan veranderen; kleine posten mag je samenvoegen.
  • Meetbaar in geld: je neemt alleen zaken in je boekhouding op die je in euro’s kunt uitdrukken.
  • Objectiviteitsbeginsel: elke boeking onderbouw je met een stuk dat een ander kan controleren, zoals een bon, factuur of afschrift.
  • Periodiciteitsbeginsel: je deelt het leven van je bedrijf op in boekjaren, zodat je per periode je winst kunt bepalen.
  • Realiteitsbeginsel: je neemt omzet en winst pas op als je ze hebt verdiend: je hebt geleverd en het is waarschijnlijk dat je klant betaalt.
  • Toerekeningsbeginsel: je boekt omzet en kosten in het jaar waarin ze horen, ongeacht wanneer je het geld ontvangt of betaalt.
  • Vergelijkingsbeginsel: je boekt elk jaar op dezelfde manier, zodat je cijfers van jaar tot jaar vergelijkbaar blijven.
  • Voorzichtigheidsbeginsel: bij twijfel reken je jezelf niet rijk: verliezen neem je tijdig op, winsten pas als ze zeker zijn.

Drie regels voor de jaarrekening

Naast deze twaalf hoor je bij de jaarrekening nog drie regels noemen. Ze krijgen hier geen eigen pagina, omdat ze vooral gaan over hoe je de cijfers presenteert.

  • Volledigheid: alles wat ertoe doet, staat in je boeken en je jaarrekening, ook wat je liever weglaat, zoals een schuld of een verwacht verlies.
  • Salderingsverbod: je zet bezittingen en schulden, en opbrengsten en kosten, niet tegen elkaar weg. Een vordering op een klant en een schuld aan diezelfde klant laat je allebei zien, tenzij je ze echt mag verrekenen.
  • Substance over form: je boekt een transactie naar wat hij economisch is, niet alleen naar de juridische vorm. Een leaseauto die je feitelijk koopt, kan daarom als bezitting op je balans horen.

Zo werkt het in jortt

Een deel van de principes regelt het boekhoudprogramma van jortt voor je. Elke bij- en afschrijving boekt jortt aan twee kanten, zodat je balans in evenwicht blijft. Een factuur die je in jortt maakt, staat al als omzet geboekt, in de maand van de leverdatum; de betaling koppel je er alleen nog aan. En met de Boekhoudbot worden dezelfde soorten bij- en afschrijvingen elk jaar op dezelfde manier geboekt.

In het rapport overlopende posten zie je of omzet en kosten in de goede periode staan. Met jortt Plus zet je in vergelijk opbrengsten en kosten twee periodes naast elkaar, zodat je ziet of je cijfers van jaar tot jaar te vergelijken zijn.

Wat je zelf beslist

Jortt past de regels toe, maar maakt geen keuzes die om een oordeel vragen. Of je een voorziening vormt, hoe je een bezitting waardeert of wanneer een klant niet meer gaat betalen, bepaal je zelf of met je boekhouder. Twijfel je, leg je keuze dan vast, zodat je hem in een later jaar nog kunt uitleggen.

Veelgestelde vragen over accounting principes

Heb je een vraag? Wij hebben de antwoorden!

Accounting principes zijn de basisregels van het boekhouden waar accountants mee werken. Ze bepalen hoe je bezittingen waardeert en in welke periode je omzet en kosten boekt. Boekhouden is geen exacte wetenschap, en de principes geven je houvast om een onderbouwde keuze te maken die ook een ander kan volgen.

Op jortt.nl leggen we er twaalf uit: het continuïteitsbeginsel, het entiteitsbeginsel, elk feit heeft twee gevolgen, het kostenbeginsel, het materialiteitsbeginsel, meetbaar in geld, het objectiviteitsbeginsel, het periodiciteitsbeginsel, het realiteitsbeginsel, het toerekeningsbeginsel, het vergelijkingsbeginsel en het voorzichtigheidsbeginsel. Samen vormen ze de basis van een betrouwbare balans en winst-en-verliesrekening.

Accounting principes zijn de bedrijfseconomische regels uit het vak, die ook in de wet en de Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving terugkomen. Goed koopmansgebruik is de fiscale norm voor je winst, uitgewerkt in de rechtspraak. Ze lijken op elkaar, maar de Belastingdienst toetst aan goed koopmansgebruik.

Als je zelf boekhoudt, heb je niet voor elke boeking een vaste regel. Ken je de principes, dan begrijp je waarom een boeking op een bepaalde manier hoort. Je cijfers blijven betrouwbaar en vergelijkbaar, en je kunt ze uitleggen aan de Belastingdienst, je boekhouder of jezelf in een later jaar.

Voor een groot deel wel. Jortt boekt elke bij- en afschrijving aan twee kanten, zet omzet bij je factuur en houdt je balans in evenwicht. Keuzes die om een oordeel vragen, zoals een voorziening of een waardering, maak je zelf of met je boekhouder. Die neemt jortt je niet uit handen.