Balans activa in de ib-aangifte: elk invulveld uitgelegd

Bij Balans: activa in de aangifte inkomstenbelasting geef je je bezittingen op: alles wat je onderneming op 31 december had staan. Het scherm bestaat uit zeven blokken en het formulier telt onderaan zelf op tot Totaal activa. Op deze pagina staat per invulveld wat er in hoort. Werk je met boekhoudprogramma jortt, dan staan de regels in dezelfde volgorde klaar in het rapport Aangifte inkomstenbelasting (IB).

De schermen op deze pagina komen uit het voorbeeld van Suzan Smitt, zzp’er met een eenmanszaak die websites ontwerpt. Haar balans sluit aan op haar winst-en-verliesrekening en op haar balans passiva.

Het balansscherm vraagt bijna overal twee bedragen naast elkaar: Boekwaarde begin boekjaar en Boekwaarde einde boekjaar. Het jortt-rapport geeft je alleen de eindstand. De beginstand is de eindstand van het jaar ervoor: die haal je uit het rapport Aangifte inkomstenbelasting (IB) van 2024, of uit je aangifte van vorig jaar. Vul je de beginkolom niet in, dan klopt de vermogensvergelijking van de Belastingdienst later niet.

Is een regel niet van toepassing? Laat het invulveld dan leeg en vul geen 0 in. In het jortt-rapport staat op zo’n regel wel een 0; die neem je dus niet over.

Vaste activa

De eerste drie blokken zijn je vaste activa: bezittingen die je langer dan een jaar gebruikt.

Neem de vaste activa over van het rapport Aangifte inkomstenbelasting (IB) 2025 uit jortt:

Immateriële vaste activa

Bedrijfsmiddelen die je niet kunt vastpakken, zoals gekochte software of een licentie. In jortt staan deze bij Niet fysieke bedrijfsmiddelen. Dit blok heeft drie kolommen.

• Goodwill. Wat je bij de overname van een bedrijf méér hebt betaald dan de bezittingen waard waren.
• Overige immateriële vaste activa. De rest: gekochte software, een licentie, een merkrecht.

In het jortt-rapport staan bij dit blok twee kolommen. De linkerkolom vul je in bij Kosten van aanschaf of voortbrenging, de rechterkolom bij Boekwaarde einde boekjaar. De middelste kolom van de Belastingdienst, Boekwaarde begin boekjaar, staat niet in het rapport: die haal je uit vorig jaar.

Materiële vaste activa

Je tastbare bedrijfsmiddelen. De details vind je in jortt onder Rapporten en dan Bedrijfsmiddelen. Dit blok heeft vier kolommen.

• (Bedrijfs)gebouwen en terreinen. Je bedrijfspand en de grond eronder. Deze regel vraagt alleen de begin- en eindstand; de aanschafwaarde en de restwaarde vul je in de specificatie hieronder in. In jortt heet deze regel Bedrijfsgebouwen en terreinen.
• Machines en installaties. Machines, gereedschapsbanken en vaste installaties.
• Overige materiële vaste activa. De rest: inventaris, computers, telefoons, gereedschap en je bedrijfsauto. Voor de meeste zzp’ers is dit de enige regel met een bedrag.

De vier kolommen betekenen dit:

• Kosten van aanschaf of voortbrenging. Wat je er oorspronkelijk voor betaald hebt, exclusief btw.
• Boekwaarde begin boekjaar. De waarde op 1 januari, dus na de afschrijvingen van alle vorige jaren.
• Boekwaarde einde boekjaar. De waarde op 31 december. Het verschil met de beginstand is de afschrijving van dit jaar.
• Restwaarde. Wat het bedrijfsmiddel naar verwachting nog waard is als je klaar bent met afschrijven. Tot die waarde schrijf je af, niet tot nul.

In het jortt-rapport staan hier drie kolommen: de linker is Kosten van aanschaf of voortbrenging, de middelste Boekwaarde einde boekjaar en de rechter Restwaarde.

In het voorbeeld hierboven staat bij Overige materiële vaste activa 2.940 aan het begin en 1.700 aan het eind. Het verschil van 1.240 is precies de afschrijving die ook in de winst-en-verliesrekening staat. Klopt dat verschil niet, dan heb je een bedrag verkeerd overgenomen.

Specificatie van (bedrijfs)gebouwen en terreinen

Vul je bij (Bedrijfs)gebouwen en terreinen een bedrag in, dan verschijnt eronder een specificatie met vijf regels. Daarin splits je het pand naar de vraag of er een bodemwaarde geldt: de ondergrens waaronder je niet meer mag afschrijven.

• (Bedrijfs)gebouwen in eigen gebruik waarop wordt afgeschreven (met bodemwaarde). Het pand waar je zelf in werkt. De bodemwaarde is 100% van de WOZ-waarde.
• (Bedrijfs)gebouwen die ter beschikking zijn gesteld en waarop wordt afgeschreven (met bodemwaarde). Een pand dat je verhuurt of aan een ander in gebruik geeft.
• Milieubedrijfsmiddelen (zonder bodemwaarde). Bedrijfsmiddelen van de Milieulijst. Hiervoor geldt geen bodemwaarde.
• (Bedrijfs)gebouwen waarop niet wordt afgeschreven. Een pand dat al op of onder de bodemwaarde staat.
• (Bedrijfs)terreinen. De grond. Op grond schrijf je niet af, op een verharding of aangelegde weg wel.

Financiële vaste activa

Langlopende beleggingen en verstrekte leningen. In jortt staan deze bij Financiële bedrijfsmiddelen en heet de regel in het rapport Overige financiële activa. Denk aan een lening die je aan iemand hebt verstrekt en die pas over meer dan een jaar wordt terugbetaald, of een waarborgsom voor een langlopend huurcontract.

Vlottende activa

De laatste vier blokken zijn je vlottende activa: bezittingen die binnen een jaar in geld worden omgezet.

Voorraden

• Voorraden. De inkoopwaarde van de voorraad die op 31 december nog in je magazijn lag.
• Onderhanden werk. Werk dat je wel hebt gedaan maar nog niet gefactureerd. In het jortt-rapport staat hier Niet ondersteund; heb je onderhanden werk, dan bepaal je het bedrag zelf.

Vorderingen

Geld dat je nog van anderen krijgt. Dit blok heeft drie kolommen: Nominale waarde, Boekwaarde begin boekjaar en Boekwaarde einde boekjaar.

• Vordering omzetbelasting. Btw die je op 31 december nog van de Belastingdienst te goed had, meestal uit de aangifte over het laatste kwartaal die toen nog niet was uitbetaald, plus btw-vorderingen over oudere jaren. Moest je btw betalen in plaats van terugkrijgen, dan staat dat bedrag niet hier maar bij de passiva onder Schuld omzetbelasting.
• Vorderingen op handelsdebiteuren. Je openstaande verkoopfacturen: alles wat je hebt gefactureerd en op 31 december nog niet betaald was. Een debiteur heet in jortt een klant. Bij Nominale waarde vul je het volledige openstaande bedrag in, bij Boekwaarde einde boekjaar wat je er nog van verwacht. Verwacht je dat een klant niet meer betaalt, dan is de boekwaarde lager dan de nominale waarde.
• Overige vorderingen. De rest: een vooruitbetaalde verzekering, een waarborgsom, een voorschot dat je hebt betaald.

In het jortt-rapport staan bij Vordering op handelsdebiteuren twee kolommen. De linkerkolom vul je in bij Nominale waarde, de rechterkolom bij Boekwaarde einde boekjaar.

Specificatie vordering omzetbelasting

Vul je bij Vordering omzetbelasting een bedrag in, dan vraagt de aangifte eronder hoe dat bedrag is opgebouwd: over dit boekjaar, over het vorige boekjaar en over oudere boekjaren. De drie bedragen samen moeten precies gelijk zijn aan wat je bij Vordering omzetbelasting hebt ingevuld.

Normaal hoort het hele bedrag bij dit boekjaar: het is de aangifte over het laatste kwartaal, die je pas in januari terugkreeg. Heeft het saldo betrekking op het vorige jaar of op oudere jaren, dan verwacht de Belastingdienst dat je daarvoor nog een correctie (suppletie) indient.

Krijg je de melding “Het ‘Totaal boekwaarde omzetbelasting’ bij ‘Specificatie vordering omzetbelasting’ moet gelijk zijn aan het bedrag dat u eerder hebt ingevuld bij ‘Boekwaarde einde boekjaar’ van de ‘Vordering omzetbelasting’”, dan telt je specificatie niet op tot de balansregel. De specificatie leeg laten helpt hier niet: zodra de balansregel een bedrag heeft, moet de specificatie eronder kloppen. Verdeel het bedrag dus over de drie boekjaren, meestal helemaal bij dit boekjaar.

Had je op 31 december geen btw te vorderen? Laat het invulveld dan helemaal leeg en vul geen 0 in. Vul je hier een 0 in, dan vraagt de Belastingdienst alsnog een specificatie. Staat er in het jortt-rapport bij deze regel een 0, dan neem je die dus niet over.

Klopt het btw-bedrag op je balans niet met je laatste btw-aangifte, dan los je dat eerst op voordat je deze velden invult. Lees hoe dat gaat bij btw-aangifte niet gelijk aan btw op de balans en bij problemen oplossen bij de ib-aangifte.

Effecten

Effecten zijn je aandelen- en beleggingsrekeningen die tot je ondernemingsvermogen horen, bijvoorbeeld bij DeGiro, Lynx, Saxo Bank, Rabobank of ABN AMRO. Beleg je privé, dan hoort dat niet hier maar in box 3.

Liquide middelen

Liquide middelen zijn je zakelijke betaal- en spaarrekeningen en het saldo in je kas op 31 december. Neem het saldo over zoals het in je boekhouding staat, niet zoals het vandaag op je scherm staat: een balans is een momentopname van 31 december.

Controle: klopt het totaal?

Onderaan het scherm telt het formulier alle blokken op tot Totaal activa, in beide kolommen. Vergelijk de eindstand met het totaal van Balans Activa in het jortt-rapport.

Controleer de totaalbedragen voordat je verdergaat en ga pas verder wanneer ze overeenkomen. Omdat je bij de Belastingdienst afgeronde bedragen invult, kan er een paar euro verschil zijn met jortt. Klopt het verschil niet met afronding, dan heb je een bedrag verkeerd overgenomen: loop de blokken nog een keer na.

Dit totaal moet straks gelijk zijn aan het totaal van je balans passiva. Is dat niet zo, dan kun je niet verder met de aangifte.