Wat is een balans?

Een balans is een momentopname van je bedrijf. Op één datum zie je wat je bezit, de activa, en hoe dat is gefinancierd: met eigen geld, het eigen vermogen, of met geleend geld, de schulden. Beide kanten van de balans zijn altijd even groot. Samen met de winst-en-verliesrekening vormt de balans de kern van je jaarrekening.

In jortt hoef je de balans niet zelf op te stellen. Elke boeking komt er direct in, dus je ziet per maand hoe je bedrijf ervoor staat.

Activa en passiva

Een balans heeft twee kanten die met elkaar in evenwicht zijn.

Links staan de activa: alles wat je bedrijf bezit of nog tegoed heeft. Dat zijn je vaste activa, zoals een laptop, een bedrijfsauto of een machine, en je vlottende activa, zoals voorraad, facturen die klanten nog moeten betalen en het geld op je bankrekening.

Rechts staan de passiva: waar het geld voor die bezittingen vandaan komt. Dat is je eigen vermogen en je vreemd vermogen, oftewel je schulden aan bijvoorbeeld de bank, je leveranciers en de Belastingdienst.

Het eigen vermogen is het sluitstuk: je bezittingen min je schulden. Daarom is een balans altijd in evenwicht. In de klassieke boekhoudtaal heet de linkerkant de debetzijde en de rechterkant de creditzijde; dat staat uitgelegd bij debet en credit.

Een voorbeeld

Zo ziet de balans van een kleine eenmanszaak op 31 december eruit:

De bezittingen zijn samen € 14.000 waard. Daarvan is € 5.000 gefinancierd met schulden, dus het eigen vermogen is € 9.000.

Balans of winst-en-verliesrekening?

De twee worden vaak in één adem genoemd, maar ze laten iets anders zien. De balans is de stand op één moment. De winst-en-verliesrekening laat zien wat je over een periode hebt verdiend en uitgegeven.

Ze hangen wel samen: de winst van een jaar komt aan het eind van dat jaar in je eigen vermogen. Toch kun je winst maken en een negatief eigen vermogen hebben, bijvoorbeeld als je veel geld hebt geleend en je schulden hoger zijn dan je bezittingen.

Beginbalans en eindbalans

De balans op de laatste dag van het boekjaar heet de eindbalans. Die is meteen de beginbalans van het volgende jaar. In een jaarrekening staan ze naast elkaar, zodat je ziet hoe je bezittingen en schulden in een jaar zijn veranderd. Voor je aangifte inkomstenbelasting of vennootschapsbelasting heb je ze allebei nodig, en een bv deponeert de balans ook bij de Kamer van Koophandel als onderdeel van de KvK-jaarrekening.

Waarom een balans belangrijk is

Uit de balans lees je belangrijke kengetallen af, zoals de solvabiliteit: de verhouding tussen je eigen en je vreemd vermogen, en daarmee hoe goed je bedrijf tegen een stootje kan. En de liquiditeit: kun je je rekeningen van de komende tijd betalen? Vraag je een lening of een lease aan, dan kijkt de bank of financier precies daarnaar.

In jortt

In jortt heet het rapport gewoon Balans en je vindt het bij Rapporten. Links staan je Bezittingen, met Bedrijfsmiddelen en Bedrijfskapitaal; rechts Eigen vermogen en schulden, met onder meer Nog te betalen en Langlopende schulden. Jortt werkt de balans bij met elke boeking, en je kiest de maand tot en met wanneer je hem wilt zien. De balans zit in jortt ZZP, MKB en Plus, niet in jortt Starter.

Zo werkt de balans in jortt

In jortt stel je de balans niet zelf op. Elke factuur en elke boeking, ook een ingeboekte bij- of afschrijving, wordt direct in je balans verwerkt. Je bekijkt hem per maand, en klik je een post open, dan zie je welke boekingen erachter zitten. Bank staat er als één totaal; klik je door, dan zie je het saldo per rekening.

Het eigen vermogen is uitgesplitst in je reserves, de winst van dit jaar en je stortingen en opnames. Bij de automatische jaarafsluiting zet jortt de winst van het afgelopen jaar door naar de overige reserve, zodat je nieuwe jaar met een kloppende beginbalans start. Kom je over van een andere administratie, dan zet je eerst je beginbalans in jortt.

De balans hoort bij je boekhouding in jortt en zit vanaf jortt ZZP. In jortt Plus leg je ook de balans van twee periodes naast elkaar. Hoe je de balans in jortt leest, post voor post, staat in de uitleg over de balans.

Wat je niet in jortt doet

De balans in jortt is er per maand; een losse dag kies je niet. De indeling ligt vast, dus de volgorde en opmaak van de posten pas je niet zelf aan. En een verwachte balans voor de komende jaren maak je in je eigen model, met de cijfers uit jortt als basis.

Verwante termen

• Vaste activa en vlottende activa: de twee soorten bezittingen links op de balans.
• Eigen vermogen: het sluitstuk aan de rechterkant.
• Beginbalans: hoe je je eerste balans in jortt zet.
• Solvabiliteit en current ratio: kengetallen die je uit de balans haalt.
• Debet en credit: de klassieke namen voor de twee kanten.
• Winst-en-verliesrekening: het overzicht over een periode, naast de balans.