Bedrijfsmiddelen en afschrijven

Een bedrijfsmiddel is iets dat je koopt om zelf te gebruiken, niet om door te verkopen aan je klant. Je gebruikt het om producten te maken of je diensten te verlenen: een computer, een machine, een bestelauto, gereedschap, inventaris of kantoormeubelen. Ook iets dat je niet kunt aanraken kan een bedrijfsmiddel zijn, zoals goodwill, software of een vergunning.

Kosten of bedrijfsmiddel?

Investering in je bedrijf

Kost een bedrijfsmiddel € 450 of meer exclusief btw, dan schrijf je het af. Je trekt de kosten dan niet in één keer van je winst af, maar verspreidt ze over de jaren dat je het gebruikt. Zolang je het hebt, staat het als bezit op je balans.

Kost een bedrijfsmiddel minder dan € 450 exclusief btw, dan boek je het direct als kosten. Jortt laat je ook geen bedrijfsmiddel onder de € 450 aanmaken.

Horen meerdere aankopen bij elkaar, zoals een computer, beeldscherm, toetsenbord en muis, dan zijn ze samen één bedrijfsmiddel, ook als je ze los hebt gekocht. Je maakt dan één bedrijfsmiddel en koppelt alle betalingen eraan. Zo telt ook de muis mee voor de kleinschaligheids­investeringsaftrek.

Neem je bij de start inventaris over van een ander bedrijf, zoals tafels, stoelen, stellingen of een toonbank, dan is dat voor jou een nieuwe aanschaf. Je maakt er een bedrijfsmiddel van, bijvoorbeeld in de categorie Inventaris, kantoor-, magazijninrichting. Ook bij een tweedehands bedrijfsmiddel begin je opnieuw: je schrijft af vanaf jouw aanschafprijs en jouw aankoopdatum, over de jaren dat jij het verwacht te gebruiken. Hoe oud het is en hoe lang de vorige eigenaar het gebruikte, telt niet mee.

Koop je spullen om ze weer te verkopen, dan is het geen bedrijfsmiddel maar inkoop. Lees daarvoor hoe boek ik voorraad.

Afschrijven met jortt

In boekhoudprogramma jortt boek je de aankoop met de soort boeking Bedrijfsmiddel. Jortt zet het bedrijfsmiddel dan op de balans en boekt elke maand de afschrijving als kosten. De btw die je betaalde, komt in je btw-aangifte. Komt het bedrijfsmiddel in aanmerking voor de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek, dan staat het ook in het KIA-rapport.

In het voorbeeld koopt Koertt een laptop met beeldscherm van € 3.630,00, inclusief € 630,00 btw. Zo boek je de betaling:

1. Ga naar Nog te doen links in het hoofdmenu.
2. Klik bij Bij- en afschrijvingen op de juiste rekening.
3. Klik op de afschrijving van de betaling. Het paneel Banktransactie opent.
4. Klik bij Mogelijke koppelingen op Maak boeking. Het paneel Maak boeking aan opent, met het bedrag al ingevuld.
5. Kies bij Soort boeking voor Bedrijfsmiddel.
6. Kies de Categorie, hier Computer, telefoon, elektronica. Welke categorie bij wat hoort, staat onderaan bij de categorieën van bedrijfsmiddelen.
7. Vul een Omschrijving in waaraan je het bedrijfsmiddel herkent, bijvoorbeeld Laptop met beeldscherm.
8. Controleer de Btw-soort en het bedrag bij Totaal btw. Met Bereken rekent jortt de btw uit.
9. Klik op het blok Automatisch afschrijven en controleer de Vermoedelijke gebruiksduur (in hele jaren) en de Restwaarde. Standaard staat er 5 jaar en € 0,00.
10. Klik op het blok Factuur- en ingebruiknamedatum als je het bedrijfsmiddel later in gebruik nam dan de factuurdatum. Haal het vinkje weg en kies de Ingebruikname datum.
11. Klik op Opslaan.

Heb je de factuur al voor je hem betaalt, of betaal je contant? Dan maak je de boeking via Toevoegen rechtsboven en kies je Boeking. De betaling koppel je later.

Wat je invult in het blok Automatisch afschrijven:

• Vermoedelijke gebruiksduur (in hele jaren): hoe lang je het bedrijfsmiddel verwacht te gebruiken. Je schrijft per jaar hooguit 20% af, dus de gebruiksduur is minstens 5 jaar. Een kortere gebruiksduur slaat jortt niet op. Voor goodwill en gebouwen gelden andere regels.
• Restwaarde: wat het bedrijfsmiddel aan het eind van de gebruiksduur naar verwachting nog waard is. Die schat je zelf. Een computer is na vijf jaar meestal niets meer waard, een bestelauto nog wel. Een vaste restwaarde van 10% is geen regel.

Haal je het vinkje Automatisch afschrijven weg, dan schrijft jortt niet af en is de restwaarde gelijk aan de aanschafkosten. Bij de categorie Grond kan jortt niet afschrijven: op grond mag je niet afschrijven.

Betaal je het bedrijfsmiddel in delen, maak dan één bedrijfsmiddel voor het totaal en koppel alle betalingen eraan. Hoe dat gaat, lees je bij meerdere betalingen.

De laptop kost € 3.630,00 inclusief € 630,00 btw. De aanschafkosten zijn dus € 3.000,00. Die staan op de balans bij Materiële vaste activa, en de € 630,00 btw komt in je btw-aangifte.

Automatisch afschrijven

Jortt rekent de afschrijving per maand uit, vanaf de maand van ingebruikname, en boekt hem elke maand in je winst-en-verliesrekening en op je balans. Daar hoef je verder niets voor te doen.

De laptop schrijft Koertt af in 5 jaar zonder restwaarde: € 3.000,00 gedeeld door 5 jaar is € 600,00 per jaar, en € 50,00 per maand. In 2026 is dat drie maanden, oktober tot en met december: € 150,00. De laatste € 450,00 volgt in 2031.

De afschrijvingskosten staan in je winst-en-verliesrekening bij Afschrijvingen, per soort bedrijfsmiddel. De laptop staat bij Afschrijvingen op overige fysieke bedrijfsmiddelen, op Automatische afschrijvingen.

Hoeveel jortt per jaar afschrijft, zie je in het paneel van het bedrijfsmiddel:

1. Ga naar Rapporten links in het hoofdmenu en kies Bedrijfsmiddelen.
2. Klik op het bedrijfsmiddel. De boeking opent.
3. Klik op Alle opties en daarna op Toon afschrijvingen. Het paneel van het bedrijfsmiddel opent, met de tabel Afschrijvingen per jaar.

Wil je de gebruiksduur of de restwaarde later nog aanpassen, klik dan in dit paneel op Wijzig. Dat kan zolang het jaar van aankoop niet is afgesloten en er geen willekeurige afschrijving op staat. Jortt rekent dan alle jaren opnieuw uit. Lees eerst restwaarde bedrijfsmiddel wijzigen.

Willekeurig afschrijven

Met willekeurig afschrijven bepaal je zelf hoeveel je afschrijft, ook meer dan 20% per jaar of alles in één keer. Je winst wordt dan lager en je betaalt minder inkomstenbelasting. Later schrijf je dan minder af: het is uitstel, geen extra aftrek.

Als startende ondernemer mag je willekeurig afschrijven als:

• je in dat jaar recht hebt op startersaftrek. Die krijg je maximaal 3 keer in de eerste 5 jaar van je onderneming;
• het een bedrijfsmiddel is waarvoor je investeringsaftrek kunt krijgen. Een personenauto, grond of een woonhuis kan dus niet;
• je het bedrijfsmiddel niet hebt gekocht van een familielid of van iemand die bij je huishouden hoort, en het niet eerst privé had.

Volgens het Belastingplan 2027 (nog niet aangenomen) verdwijnt de startersaftrek per 2028. Daarmee verdwijnt ook deze vorm van willekeurig afschrijven.

Er is nog een vorm: met de Vamil mag je bij een milieu-investering van de Milieulijst 75% willekeurig afschrijven.

Maak altijd eerst het bedrijfsmiddel aan, ook als je alles in één keer wilt afschrijven. Jortt houdt de willekeurige afschrijvingen bij en zet ze in het rapport Aangifte inkomstenbelasting of Aangifte vennootschapsbelasting, bij Willekeurige afschrijvingen.

Na een willekeurige afschrijving kun je het bedrijfsmiddel niet meer wijzigen. Wil je toch iets aanpassen, verwijder dan eerst de willekeurige afschrijving: klik er in het paneel van het bedrijfsmiddel op, bij Extra afschrijvingen.

Voeg een willekeurige afschrijving naar € 0 toe

1. Ga naar Rapporten links in het hoofdmenu en kies Bedrijfsmiddelen.
2. Klik op het bedrijfsmiddel. De boeking opent.
3. Klik op Alle opties en daarna op Toon afschrijvingen. Het paneel van het bedrijfsmiddel opent.
4. Klik op Alle opties en daarna op Schrijf willekeurig af naar € 0.
5. Kies bij Maand afschrijving de maand waarin je de rest van de waarde wilt afschrijven.
6. Klik op Opslaan.

Het bedrijfsmiddel staat nu op € 0 op de balans. De rest van de waarde staat als kosten bij Afschrijvingen, op Willekeurige afschrijvingen van die soort bedrijfsmiddel. In het paneel van het bedrijfsmiddel staat hij bij Extra afschrijvingen.

Voeg een willekeurige afschrijving voor een deel toe

Je kunt ook een deel van de waarde willekeurig afschrijven.

1. Ga naar Rapporten links in het hoofdmenu en kies Bedrijfsmiddelen.
2. Klik op het bedrijfsmiddel. De boeking opent.
3. Klik op Alle opties en daarna op Toon afschrijvingen.
4. Klik op Alle opties en daarna op Voeg willekeurige afschrijving toe.
5. Kies bij Maand afschrijving de maand.
6. Vul bij Bedrag in hoeveel je willekeurig wilt afschrijven.
7. Klik op Opslaan.

Het bedrijfsmiddel is nu minder waard op de balans, en de willekeurige afschrijving staat als kosten op Willekeurige afschrijvingen.

Gebruik je een willekeurige afschrijving om de waarde op je beginbalans gelijk te maken aan die in je vorige pakket? Een willekeurige afschrijving komt in die maand in de plaats van de gewone afschrijving. Tel daarom de gewone afschrijving van die maand op bij wat je extra wilt afschrijven, en vul dat totaal in als bedrag. Meer daarover lees je bij de beginbalans voor bedrijfsmiddelen.

Schrijf af naar € 0 door diefstal, verlies of defect

Een bedrijfsmiddel kan in één keer zijn waarde verliezen: het is gestolen, kwijt of kapot. Ook als je het verkoopt of afdankt omdat het op is, haal je het op deze manier naar € 0.

1. Ga naar Rapporten links in het hoofdmenu en kies Bedrijfsmiddelen.
2. Klik op het bedrijfsmiddel. De boeking opent.
3. Klik op Alle opties en daarna op Toon afschrijvingen.
4. Klik op Alle opties en daarna op Schrijf af naar € 0 door diefstal, verlies of defect.
5. Kies bij Maand afschrijving de maand waarin het gebeurde.
6. Klik op Opslaan.

Het bedrijfsmiddel staat nu op € 0 op de balans. De rest van de waarde staat als kosten bij Andere kosten, op Diefstal, verlies of defect bedrijfsmiddelen. Verwijder het bedrijfsmiddel niet: ook een bedrijfsmiddel van € 0 hoort in je administratie.

Krijg je geld van de verzekering, dan is dat een opbrengst. Heb je het bedrijfsmiddel verkocht, lees dan de verkoop van een bedrijfsmiddel boeken. Daar staat ook wanneer je een deel van je KIA terugbetaalt: de desinvesteringsbijtelling.

Hoe boek ik een bedrijfsmiddel dat uit meerdere (kleine) facturen bestaat?

Wat je als één geheel gebruikt, is voor de Belastingdienst één bedrijfsmiddel. Losse aankopen, zoals een computer, toetsenbord en monitor, of iets dat in delen wordt geleverd, zoals een verbouwing, tellen dan samen mee voor de KIA. Ook als een van de facturen onder de € 450 is.

Krijg je voor een verbouwing of productontwikkeling meerdere facturen, of loopt hij over meer dan één jaar? Lees dan bedrijfsmiddel aanmaken voor verbouwingskosten of ontwikkelingskosten. Zo krijg je de btw per factuur terug.

Meerdere betalingen toevoegen aan één bedrijfsmiddel

1. Ga naar Nog te doen links in het hoofdmenu.
2. Klik bij Bij- en afschrijvingen op de juiste rekening.
3. Klik op de afschrijving van de eerste betaling. Het paneel Banktransactie opent.
4. Klik bij Mogelijke koppelingen op Maak boeking.
5. Kies bij Soort boeking voor Bedrijfsmiddel en kies de categorie.
6. Vul bij Totaal incl btw het totaal van alle facturen in, en bij Totaal btw de btw van alle facturen samen.
7. Klik op Opslaan.

Het deel dat nog niet betaald is, staat onderaan de boeking bij Nog te betalen. Koppel elke volgende betaling aan deze boeking, tot daar € 0,00 staat: klik bij Nog te doen op de afschrijving en kies bij Mogelijke koppelingen de knop met het aantal boekingen.

Is het totaal van de betalingen anders dan je dacht, pas dan het bedrag in de boeking aan met Wijzig.

Geld terug voor aanschaf bedrijfsmiddel

Krijg je het hele bedrag terug, bijvoorbeeld omdat je het bedrijfsmiddel hebt teruggebracht? Verwijder dan de boeking van het bedrijfsmiddel. Boek daarna de betaling en het geld dat je terugkreeg allebei op Kruisposten: open ze bij Nog te doen, klik op Maak boeking en kies Balans met de categorie Kruisposten. Samen staan ze op € 0,00.

Krijg je een deel van het geld terug, pas dan de boeking van het bedrijfsmiddel aan:

1. Ga naar Rapporten links in het hoofdmenu en kies Bedrijfsmiddelen.
2. Klik op het bedrijfsmiddel. De boeking opent.
3. Klik op Wijzig.
4. Pas Totaal incl btw en Totaal btw aan naar wat je uiteindelijk hebt betaald.
5. Klik op Opslaan.

Je betaling aan de leverancier is nu groter dan de boeking. In het paneel Banktransactie van die betaling staat het verschil bij Nog in te boeken, en de bijschrijving van het geld dat je terugkreeg staat ook bij Nog te doen. Boek ze allebei op Kruisposten:

1. Ga naar Nog te doen links in het hoofdmenu.
2. Klik bij Bij- en afschrijvingen op de juiste rekening.
3. Klik op de afschrijving aan de leverancier. Het paneel Banktransactie opent.
4. Klik bij Mogelijke koppelingen op Maak boeking.
5. Kies bij Soort boeking voor Balans en als Categorie Kruisposten.
6. Klik op Opslaan.
7. Doe hetzelfde met de bijschrijving van de leverancier.

Kruisposten staat daarna weer op € 0,00.

Overzicht en waarde van je bedrijfsmiddelen

Overzicht bedrijfsmiddelen

Ga naar Rapporten links in het hoofdmenu en kies Bedrijfsmiddelen. Je ziet per bedrijfsmiddel de Aanschafdatum, de Aanschafwaarde en de Waarde aan het eind van de periode die je kiest bij Bedrijfsmiddelen tonen tot en met eind. Onderaan staat het Totaal. Volledig afgeschreven bedrijfsmiddelen zie je als je Toon of verberg volledig afgeschreven items aanzet.

Klik op een bedrijfsmiddel om de boeking te zien, en via Toon afschrijvingen de afschrijving per jaar en de waarde op 31 december. Daar staan ook de willekeurige afschrijvingen en de afschrijvingen door diefstal, verlies of defect, bij Extra afschrijvingen.

Afdrukken of opslaan als pdf-bestand

Wil je het overzicht printen of als pdf bewaren, maak dan een jaarrekening: daar staan je bedrijfsmiddelen in.

Kleinschaligheids­investeringsaftrek (KIA)

Investeer je in een jaar samen meer dan € 2.900 in bedrijfsmiddelen, dan krijg je de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek: een extra aftrek van je winst bovenop de afschrijving. Elk bedrijfsmiddel moet dan minstens € 450 kosten. De bedragen voor 2026:

Jortt telt de bedrijfsmiddelen per jaar bij elkaar op en rekent de KIA uit in het KIA-rapport, in het jaar dat je het bedrijfsmiddel in gebruik neemt. Bij de categorieën hieronder staat welke niet meetellen. Meer over de regels lees je bij kleinschaligheidsinvesteringsaftrek.

Categorieën van bedrijfsmiddelen in jortt

Kies bij Soort boeking Bedrijfsmiddel en open de lijst bij Categorie. Dit zijn de categorieën, en of ze in jortt meetellen voor de KIA.

Niet fysieke bedrijfsmiddelen

Goodwill (geen KIA)

Koop je een bedrijf en betaal je meer dan de bezittingen min de schulden waard zijn, dan is dat meerdere goodwill: je betaalt voor de klanten, de naam of de plek. Op goodwill schrijf je maximaal 10% per jaar af, dus in minstens 10 jaar. Je krijgt er geen investeringsaftrek over.

Publiekrechtelijke vergunningen (geen KIA)

Een vergunning die je van de overheid koopt of overneemt, zoals een vergunning voor een standplaats of een taxi. Jortt neemt deze categorie niet mee in de KIA.

Computersoftware / licenties

Of software een bedrijfsmiddel is, hangt af van hoe je ervoor betaalt. Betaal je één keer en heb je daarna het recht om de software te gebruiken of te verkopen, dan is het een bedrijfsmiddel en kun je investeringsaftrek krijgen. Betaal je per maand of per jaar, dan huur je de software en boek je het als kosten. Twijfel je, overleg dan met je boekhouder of de Belastingdienst.

Ontwikkelingskosten

Ontwikkel je zelf een product, dan maak je onder voorwaarden een bedrijfsmiddel voor de ontwikkelingskosten. Hoe je de facturen verzamelt, lees je bij bedrijfsmiddel aanmaken voor ontwikkelingskosten. Twijfel je of het mag, overleg dan met je boekhouder of de Belastingdienst.

Octrooien, patenten, merknamen, auteursrechten en recepten

Heeft je bedrijf iets uitgevonden of bedacht dat niemand mag namaken, dan kun je er een exclusief recht op aanvragen. Heb je de waarde kunnen (laten) bepalen, dan kun je over dat bedrag in beginsel investeringsaftrek krijgen.

Andere overige niet fysieke bedrijfsmiddelen

Bijvoorbeeld een website. Je kunt er onder voorwaarden investeringsaftrek over krijgen: je bent eigenaar van de website en hij is bedoeld om omzet te maken. Alleen je naam, adres en telefoonnummer erop is niet genoeg.

Fysieke bedrijfsmiddelen

Bedrijfspand

Een pand dat je voor je eigen bedrijf gebruikt. Jortt neemt het mee in de KIA. Gebruik je het pand maar voor een deel zelf, dan telt alleen dat deel. Voor de grond maak je een apart bedrijfsmiddel in de categorie Grond.

Meer over bedrijfspand op balans en afschrijven.

Woonhuis (geen KIA)

Onder voorwaarden mag je je woning als ondernemingsvermogen op je balans zetten. Over een woonhuis krijg je geen investeringsaftrek.

Grond (geen KIA)

Grond, ook een recht om grond te gebruiken, telt niet mee voor de investeringsaftrek. Op grond schrijf je niet af. Koop je een bedrijfspand, dan splits je de koopsom in grond en pand.

Meer over bedrijfspand op balans en afschrijven.

Machines en installaties

Machines en installaties die werk overnemen of produceren, zoals een verpakkingsmachine of een machine die onderdelen maakt. Je kunt er investeringsaftrek over krijgen.

Personenauto’s en vaartuigen (geen KIA)

Een personenauto die niet bestemd is voor beroepsvervoer krijgt geen investeringsaftrek, ook niet als hij op naam van je bedrijf staat. Voor sommige auto’s kun je wel milieu-investeringsaftrek krijgen. Lees hoe boek ik de aanschaf van een auto.

Dieren (geen KIA)

Koop je een hond die alleen je bedrijf bewaakt, en kost hij € 450 exclusief btw of meer, dan is hij een bedrijfsmiddel. Ook een paard kan in sommige situaties een bedrijfsmiddel zijn. Voor dieren krijg je geen investeringsaftrek.

Bedrijfsmiddelen bestemd voor verhuur (geen KIA)

Bedrijfsmiddelen die je voor minstens 70% verhuurt, zoals gereedschap of geluidsapparatuur, krijgen geen investeringsaftrek.

Bedrijfsmiddelen voor gebruik in het buitenland (geen KIA)

Bedrijfsmiddelen die bestemd zijn voor gebruik in het buitenland. Jortt neemt ze niet mee in de KIA.

Bedrijfsmiddelen verkregen uit privévermogen of familie (geen KIA)

Kocht je een laptop eerst privé en breng je hem later in je bedrijf in, of koop je iets van een familielid? Kost het € 450 exclusief btw of meer, dan maak je er een bedrijfsmiddel van in deze categorie. Investeringsaftrek krijg je niet.

Milieu-investering (MIA)

Investeer je in iets van de Milieulijst, dan kun je milieu-investeringsaftrek (MIA) krijgen, en vaak ook willekeurig afschrijven (Vamil). Je meldt de investering binnen drie maanden na de opdracht bij RVO.

Jortt neemt een bedrijfsmiddel in de categorie Milieu-investering (MIA) niet mee in het KIA-rapport. Kun je ook KIA krijgen, kies dan de categorie van het soort bedrijfsmiddel, bijvoorbeeld Bestelauto, bus, vrachtwagen en taxi, en geef de MIA zelf op in je aangifte.

Energie-investering (EIA)

Investeer je in een energiezuinig bedrijfsmiddel of duurzame energie, dan kun je energie-investeringsaftrek (EIA) krijgen. Je meldt de investering binnen drie maanden na de opdracht bij RVO. De EIA geef je zelf op in je aangifte.

Ook een bedrijfsmiddel in de categorie Energie-investering (EIA) neemt jortt niet mee in het KIA-rapport. Komt het ook voor de KIA in aanmerking, kies dan de categorie van het soort bedrijfsmiddel. Zo telt het mee voor de KIA, en geef je de EIA apart op.

Bestelauto, bus, vrachtwagen en taxi

Een vervoermiddel voor beroepsvervoer. Je kunt er investeringsaftrek over krijgen.

(Elektrische) fiets, motor, scooter

Over een fiets, een elektrische fiets, een motor of een scooter kun je investeringsaftrek krijgen. Een elektrische bakfiets staat op de Milieulijst 2026 (MIA). Een gewone elektrische fiets en een speed pedelec staan er niet op.

Computer, telefoon, elektronica

Een computer, telefoon of server. Je kunt er investeringsaftrek over krijgen.

Inventaris, kantoor-, magazijninrichting

Bureaus, kasten, stellingen en andere inrichting. Je kunt er investeringsaftrek over krijgen.

Andere overige fysieke bedrijfsmiddelen

Alles wat niet onder een andere categorie valt, zoals een verbouwing.

Bijzondere afschrijftermijnen

Bij elk bedrijfsmiddel kies je een gebruiksduur. De Belastingdienst zegt daarover:

In principe is dat de technische levensduur van het bedrijfsmiddel, dus de periode totdat het helemaal versleten is. Maar u mag uitgaan van de economische levensduur als die korter is dan de technische levensduur.

De meeste bedrijfsmiddelen schrijf je af in 5 jaar: dat is het maximum van 20% per jaar. Voor drie soorten gelden andere regels:

Meer over een pand lees je bij bedrijfspand op balans en afschrijven.

Andere woorden voor een bedrijfsmiddel zijn: activa, vaste activa, investering, inventaris. Afschrijven heet ook wel afwaarderen.

Wettelijke basis voor afschrijvingen

De regels voor afschrijven staan in de Wet inkomstenbelasting 2001, in artikel 3.30 en artikel 3.30a. Je schrijft af op de aanschafkosten min de restwaarde, verdeeld over de verwachte gebruiksduur, met een maximum van 20% per jaar en 10% bij goodwill. Willekeurige afschrijving staat in artikel 3.31. Via artikel 8 van de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 gelden dezelfde regels voor een bv.